Pháp nhân thương mại – Quy định mới nhất cần biết!

Pháp nhân thương mại đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Việc hiểu rõ khái niệm, quyền và nghĩa vụ của pháp nhân thương mại giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và tuân thủ đúng quy định. Bài viết hôm nay sẽ làm rõ điều kiện, quy trình thành lập nên một pháp nhân thương mại.

1. Điều kiện để trở thành pháp nhân thương mại

Một tổ chức được công nhận là pháp nhân thương mại nếu đáp ứng đủ 04 điều kiện tại Điều 74 Bộ luật dân sự 2015:

Một, được thành lập theo quy định của pháp luật dân sự;

Hai, có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật dân sự, đó là:

Pháp nhân phải có cơ quan điều hành. Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.
Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật.

Ba, có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;

Bốn, nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.

2. Pháp nhân thương mại là gì?

Khoản 1 Điều 75 Bộ luật dân sự 2015 xác định pháp nhân thương mại có 02 đặc điểm chính sau đây:

Là pháp nhân có mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận;
Lợi nhuận được chia cho các thành viên khác.

Đây là 02 đặc điểm chính, dùng để phân biệt với pháp nhân phi thương mại.

Pháp nhân thương mại gồm có:

Doanh nghiệp: Công ty TNHH Một thành viên, Công ty TNHH Hai thành viên, Công ty Cổ phần, Công ty Hợp danh, Doanh nghiệp nhà nước. Doanh nghiệp tư nhân không phải là pháp nhân.
Các tổ chức kinh tế khác: Hợp tác xã, quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức xã hội nghề nghiệp và ngân hàng.

3. Ai được thành lập pháp nhân thương mại?

Khoản 2 Điều 74 Bộ luật dân sự 2025 quy định: cá nhân và pháp nhân đều được quyền thành lập pháp nhân thương mại, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Khoản 2 Điều 17 Luật doanh nghiệp 2020 quy định các tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập pháp nhân thương mại:

Cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;
Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức;
Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ;
Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;
Người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi;
Tổ chức không có tư cách pháp nhân;
Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt tù, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; các trường hợp khác theo quy định của Luật Phá sản, Luật Phòng, chống tham nhũng;
Tổ chức là pháp nhân thương mại bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định theo quy định của Bộ luật Hình sự.

4. Phân biệt pháp nhân thương mại và pháp nhân phi thương mại

Tiêu chí	Pháp nhân thương mại	Pháp nhân phi thương mại
Mục đích hoạt động	Hoạt động nhằm mục đích kinh doanh, sinh lợi nhuận	Hoạt động phi lợi nhuận, phục vụ lợi ích cộng đồng
Cơ sở pháp lý	Luật Doanh nghiệp 2020, Bộ luật Dân sự 2015	Bộ luật Dân sự 2015, Luật Các tổ chức xã hội
Hình thức tổ chức	Công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp nhà nước, hợp danh	Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, quỹ xã hội, quỹ từ thiện, doanh nghiệp xã hội và các tổ chức phi thương mại khác.
Nguồn thu nhập	Từ hoạt động kinh doanh, thương mại, đầu tư	Từ tài trợ, ngân sách nhà nước, đóng góp tự nguyện
Chia lợi nhuận	Được chia lợi nhuận cho thành viên, cổ đông	Không chia lợi nhuận, chỉ sử dụng cho mục tiêu hoạt động
Trách nhiệm tài chính	Chịu trách nhiệm bằng tài sản của pháp nhân	Chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật

5. Quy trình thành lập pháp nhân thương mại

Thành lập pháp nhân thương mại được thực hiện theo luật doanh nghiệp và các luật khác có liên quan.

Sau đây là những bước cơ bản để thành lập một pháp nhân thương mại:

Một: Lựa chọn loại hình doanh nghiệp, tổ chức kinh tế như hợp tác xã, công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh.

Lưu ý quan trọng trong quá trình chuẩn bị hồ sơ:

Tên công ty (không trùng lặp, không vi phạm quy định);
Ngành nghề kinh doanh (không bị cấm kinh doanh);
Địa chỉ trụ sở chính;
Vốn điều lệ (tùy theo ngành nghề, có một số ngành yêu cầu vốn pháp định);
Thông tin người đại diện theo pháp luật.

Xem thêm: Người đại diện theo pháp luật theo Bộ luật dân sự 2015

Hai: Soạn thảo và nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

Đối với từng loại hình doanh nghiệp, tổ chức kinh tế sẽ có một bộ hồ sơ thành lập doanh nghiệp khác nhau. Truy cập vào Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để biết thêm chi tiết.

Luật Thái An là đơn vị tư vấn thành lập doanh nghiệp với chi phí hợp lý nhất hiện nay. Chúng tôi sẽ cung cấp dịch vụ tư vấn, soạn thảo, nộp hồ sơ đăng ký và bàn giao giấy chứng nhận đăng ký hoạt động trong thời gian nhanh nhất đển quý khách hàng.

Xem thêm:Dịch vụ thành lập doanh nghiệp / thành lập công ty siêu tiện lợi!

Ba: Khắc dấu và công bố thông tin đăng ký doanh nghiệp

Bốn: Hoàn thành các thủ tục sau thành lập:

Mở tài khoản ngân hàng;
Đăng ký chữ ký số điện tử để nộp thuế điện tử;
Nộp hồ sơ khai thuế ban đầu tại cơ quan thuế quản lý;
Phát hành hóa đơn điện tử (nếu hoạt động kinh doanh có xuất hóa đơn);
Đăng ký bảo hiểm xã hội cho nhân viên (nếu có lao động).

6. Các trường hợp pháp nhân thương mại phải chấm dứt hoạt động

Điều 92 Bộ luật dân sự 2015 quy định pháp nhân giải thể trong các trường hợp sau đây:

Theo quy định của điều lệ;
Theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
Hết thời hạn hoạt động được ghi trong điều lệ hoặc trong quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
Trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Điều 207 Luật doanh nghiệp 2020 quy định các trường hợp giải thể doanh nghiệp như sau:

Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn;
Theo nghị quyết, quyết định của Hội đồng thành viên đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần;
Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định của Luật này trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Theo Luật phá sản 2014: doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản sẽ bị chấm dứt tư cách pháp nhân thương mại.

Luật Thái An là đơn vị tư vấn và hỗ trợ thành lập pháp nhân thương mại hàng đầu hiện nay, với kinh nghiệm chuyên sâu và dịch vụ chuyên nghiệp. Chúng tôi cam kết mang đến giải pháp pháp lý tối ưu, giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Giới thiệu tác giả
Bài viết mới nhất

Đàm Thị Lộc

Luật sư at Công ty Luật Thái An

Luật sư Đàm Thị Lộc:
• Thành viên Đoàn Luật sư TP. Hà Nội và Liên đoàn Luật sư Việt Nam
• Cử nhân luật Đại học Luật Hà Nội
• Lĩnh vực hành nghề chính:
* Tư vấn pháp luật: Doanh nghiệp, Đầu tư, Xây dựng, Thương mại, Lao động, Dân sự, Hình sự, Đất đai, Hôn nhân và gia đình
* Tố tụng và giải quyết tranh chấp: Kinh doanh thương mại, Đầu tư, Xây dựng, Lao động, Bảo hiểm, Dân sự, Hình sự, Hành chính, Đất đai, Hôn nhân và gia đình

Bài viết mới nhất của Đàm Thị Lộc (Xem tất cả)