Người đại diện theo pháp luật theo Bộ luật dân sự 2015

Trong các giao dịch dân sự, không phải lúc nào cá nhân hoặc pháp nhân đều có thể tự mình tham gia và thực hiện được các quyền và nghĩa vụ của mình. Để giải quyết vấn đề này luật dân sự đã quy định về người đại diện theo pháp luật của cá nhân hoặc pháp nhân, người này có thể thay mặt cá nhân hoặc pháp nhân trong các giao dịch. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp các quy định về người đại diện theo pháp luật theo Bộ luật Dân sự 2015, mời quý bạn đọc theo dõi để biết thêm chi tiết.

1. Đại diện, căn cứ xác lập quyền đại diện là gì?

Khoản 1 Điều 134 Bộ luật dân sự 2015 quy định: Đại diện là việc cá nhân, pháp nhân ( gọi chung là người đại diện) nhân danh và vì lợi ích của cá nhân hoặc pháp nhân khác (gọi chung là người được đại diện) xác lập, thực hiện giao dịch dân sự.

Cá nhân, pháp nhân có thể xác lập, thực hiện giao dịch dân sự thông qua người đại diện. Cá nhân không được để người khác đại diện cho mình nếu pháp luật quy định họ phải tự mình xác lập, thực hiện giao dịch đó.

Trường hợp pháp luật quy định thì người đại diện phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập, thực hiện.

Quyền đại diện của người đại diện theo pháp luật được xác lập theo  quyết  định  của cơ quan nhà  nước có thẩm quyền, theo  điều  lệ  của  pháp  nhân hoặc theo quy định của pháp luật.

2. Người đại diện theo pháp luật là ai? 

Cần phân biệt người đại diện theo pháp luật của cá nhân và của pháp nhân:

2.1 Người đại diện theo pháp luật của cá nhân

Tại Điều 136 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định người đại diện theo pháp luật của cá nhân bao gồm:

  • Cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
  • Người giám hộ đối với người được giám hộ. Người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là người đại diện theo pháp luật nếu được Tòa án chỉ định.
  • Người do Tòa án chỉ định trong trường hợp không xác định được người đại diện theo hai trường hợp nêu trên;
  • Người do Tòa án chỉ định đối với người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.

>>>Xem thêm: Năng lực hành vi dân sự: Những quy định chi tiết nhất

2.2. Người đại diện theo pháp luật của pháp nhân

Tại Điều 137 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định người đại diện theo pháp luật của pháp nhân bao gồm:

  • Người được pháp nhân chỉ định theo điều lệ;
  • Người có thẩm quyền đại diện theo quy định của pháp luật;
  • Người do Tòa án chỉ định trong quá trình tố tụng tại Tòa án.

Lưu ý: Một pháp nhân có thể có nhiều người đại diện theo pháp luật và mỗi người đại diện có quyền đại diện cho pháp nhân theo quy về thời hạn đại diện và Phạm vi đại diện tại Điều 140 và Điều 141 của Bộ luật dân sự 2015.

>>> Xem thêm: Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp

người đại diện
Pháp nhân hoặc cá nhân đều có thể có người đại diện theo pháp luật . ảnh minh hoạ: internet

3. Hậu quả pháp lý của hành vi do người đại diện theo pháp luật thực hiện

Theo quy định tại Điều 139 Bộ luật dân sự 2015 thì:

  • Giao dịch dân sự do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện với người thứ ba phù hợp với phạm vi đại diện làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện.
  • Người đại diện theo pháp luật có quyền xác lập, thực hiện hành vi cần thiết để đạt được mục đích của việc đại diện.
  • Trường hợp người đại diện theo pháp luật biết hoặc phải biết việc xác lập hành vi đại diện là do bị nhầm lẫn, bị lừa dối, bị đe dọa, cưỡng ép mà vẫn xác lập, thực hiện hành vi thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện, trừ trường hợp người được đại diện biết hoặc phải biết về việc này mà không phản đối

4. Thời hạn đại diện của người theo pháp luật là bao lâu?

Thời hạn đại diện của người đại diện theo pháp luật được xác định theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, theo điều lệ của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật.

Trường hợp không xác định được thời hạn đại diện của người đại diện theo pháp luật như trên, thì thời hạn đại diện được xác định theo khoản 2 Điều 140 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

  • Nếu quyền đại diện được xác định theo giao dịch dân sự cụ thể thì thời hạn đại diện được tính đến thời điểm chấm dứt giao dịch dân sự đó;
  • Nếu quyền đại diện không được xác định với giao dịch dân sự cụ thể thì thời hạn đại diện là 01 năm, kể từ thời điểm phát sinh quyền đại diện.

5. Phạm vi đại diện của người đại diện theo pháp luật là gì?

Người đại diện theo pháp luật chỉ được xác lập, thực hiện giao dịch dân sự theo các căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 141 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

  • Quyết định của cơ quan có thẩm quyền;
  • Điều lệ của pháp nhân;
  • Quy định khác của pháp luật.

Trường hợp không xác định được cụ thể phạm vi đại diện theo quy định trên thì người đại diện theo pháp luật có quyền xác lập, thực hiện mọi giao dịch dân sự vì lợi ích của người được đại diện, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Người đại diện bắt buộc phải thông báo cho bên giao dịch biết về phạm vi đại diện của mình.

>>>Xem thêm: Các quy định pháp luật về điều lệ công ty

6. Các trường hợp chấm dứt tư cách người đại diện theo pháp luật

Theo khoản 4 Điều 140 Bộ luật Dân sự 2015, đại diện theo pháp luật sẽ chấm dứt trong các trường hợp sau đây:

  • Người được đại diện là cá nhân đã thành niên hoặc năng lực hành vi dân sự đã được khôi phục
  • Người được đại diện là cá nhân chết;
  • Người được đại diện là pháp nhân chấm dứt tồn tại;
  • Căn cứ khác theo quy định Bộ luật Dân sự 2015 hoặc luật khác có liên quan.

7. Người đại diện theo pháp luật vượt quá phạm vi đại diện

Căn cứ Điều 143 Bộ luật dân sự 2015 thì giao dịch dân sự do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện vượt quá phạm vi đại diện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của người được đại diện đối với phần giao dịch được thực hiện vượt quá phạm vi đại diện, trừ một trong các trường hợp sau đây:

  •  Người được đại diện đồng ý;
  • Người được đại diện biết mà không phản đối trong một thời hạn hợp lý;
  • Người được đại diện có lỗi dẫn đến việc người đã giao dịch không biết hoặc không thể biết về việc người đã xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với mình vượt quá phạm vi đại diện.

Trường hợp giao dịch dân sự do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện vượt quá phạm vi đại diện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của người được đại diện đối với phần giao dịch được xác lập, thực hiện vượt quá phạm vi đại diện thì người đại diện phải thực hiện nghĩa vụ đối với người đã giao dịch với mình về phần giao dịch vượt quá phạm vi đại diện, trừ trường hợp người đã giao dịch biết hoặc phải biết về việc vượt quá phạm vi đại diện mà vẫn giao dịch.

Người đã giao dịch với người đại diện theo pháp luật có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hoặc hủy bỏ giao dịch dân sự đối với phần vượt quá phạm vi đại diện hoặc toàn bộ giao dịch dân sự và yêu cầu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp người đó biết hoặc phải biết về việc vượt quá phạm vi đại diện mà vẫn giao dịch hoặc trường hợp người được đại diện đồng ý.

Trường hợp người đại diện theo pháp luật và người giao dịch với người đại diện cố ý xác lập, thực hiện giao dịch dân sự vượt quá phạm vi đại diện mà gây thiệt hại cho người được đại diện thì phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại.

8. Xử lý giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện

Theo quy định tại Điều 142 Bộ luật dân sự 2015 thì giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện, trừ một trong các trường hợp sau đây:

  • Người được đại diện đã công nhận giao dịch;
  • Người được đại diện biết mà không phản đối trong một thời hạn hợp lý;
  • Người được đại diện có lỗi dẫn đến việc người đã giao dịch không biết hoặc không thể biết về việc người đã xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với mình không có quyền đại diện.

Trường hợp giao dịch dân sự do người không có quyền đại diện xác lập, thực hiện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với người được đại diện thì người không có quyền đại diện vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đối với người đã giao dịch với mình, trừ trường hợp người đã giao dịch biết hoặc phải biết về việc không có quyền đại diện mà vẫn giao dịch.

Người đã giao dịch với người không có quyền đại diện có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hoặc hủy bỏ giao dịch dân sự đã xác lập và yêu cầu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp người đó biết hoặc phải biết về việc không có quyền đại diện mà vẫn giao dịch hoặc trường hợp người được đại diện đã công nhận giao dịch.

Trường hợp người không có quyền đại diện và người đã giao dịch cố ý xác lập, thực hiện giao dịch dân sự mà gây thiệt hại cho người được đại diện thì phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại.

9. Dịch vụ tư vấn các quy định về người đại diện theo pháp luật

Qua những quy định trên có thể thấy, việc xác định rõ ràng vai trò và quyền hạn của người đại diện theo pháp luật của các tổ chức, doanh nghiệp hay cá nhân là vô cùng quan trọng. Dịch vụ tư vấn các quy định về người đại diện theo pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ hợp pháp cho các bên liên quan, cũng như đảm bảo an toàn pháp lý.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc xác định người đại diện theo pháp luật hoặc có bất kỳ vấn đề pháp lý nào liên quan, hãy đến ngay với Công ty Luật Thái An. Đến với dịch vụ của Luật Thái An, quý khách hàng sẽ được:

a. Hướng dẫn lựa chọn người đại diện theo pháp luật

Để đảm bảo quyền lợi của tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân, việc lựa chọn người đại diện theo pháp luật là một quyết định quan trọng. Luật Thái An sẽ giúp xác định những yếu tố cần thiết để lựa chọn người đại diện theo pháp luật phù hợp như năng lực pháp lý, sự tin cậy, và khả năng quản lý.

b. Tư vấn về quyền hạn của người đại diện theo pháp luật

Tư vấn về quyền hạn của người đại diện theo pháp luật là rất quan trọng, vì nếu không hiểu rõ về quyền và nghĩa vụ của mình, người đại diện có thể vi phạm pháp luật. Dịch vụ này sẽ giải thích rõ ràng các quyền hạn của người đại diện theo pháp luật trong các giao dịch và quyết định pháp lý, đồng thời hướng dẫn về cách thức thực hiện quyền hạn đó đúng đắn.

c. Giải quyết tranh chấp liên quan đến người đại diện theo pháp luật

Nếu có tranh chấp pháp lý liên quan đến quyền hạn của người đại diện theo pháp luật, dịch vụ tư vấn sẽ giúp giải quyết các vấn đề này. Việc này bao gồm xác định trách nhiệm pháp lý của người đại diện, giải quyết các mâu thuẫn với bên thứ ba hoặc các thành viên trong tổ chức hoặc tham gia tố tụng tại các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

>>>Xem thêm: Dịch vụ luật sư giải quyết tranh chấp: Giải pháp hiệu quả!

d. Tư vấn thủ tục đăng ký người đại diện theo pháp luật

Đối với các doanh nghiệp, việc đăng ký người đại diện với cơ quan nhà nước là một thủ tục bắt buộc. Dịch vụ tư vấn sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thực hiện các thủ tục này, đảm bảo mọi quy trình đều hợp pháp và không gặp phải bất kỳ trở ngại pháp lý nào.

e. Cập nhật quy định pháp luật mới

Với sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật, việc theo dõi và cập nhật thông tin pháp lý là rất quan trọng. Dịch vụ tư vấn sẽ cung cấp thông tin về các sửa đổi, bổ sung trong luật pháp liên quan đến người đại diện theo pháp luật, giúp khách hàng kịp thời điều chỉnh hành vi pháp lý của mình.

Lý do bạn nên chọn dịch vụ tư vấn các quy định về người đại diện theo pháp luật của Công ty Luật Thái An:

  • Đội ngũ Luật Sư chuyên nghiệp và kinh nghiệm: Công ty Luật Thái An sở hữu đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, chuyên sâu về các vấn đề liên quan đến người đại diện theo pháp luật. Họ hiểu rõ các quy định pháp luật và có khả năng đưa ra giải pháp tối ưu, giúp tránh các rủi ro pháp lý.
  • Tư vấn chính xác và đúng đắn: Với sự am hiểu sâu sắc về pháp luật Việt Nam, Luật Thái An cam kết cung cấp những thông tin chính xác, rõ ràng về quyền hạn và trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật. Điều này giúp người đại diện theo pháp luật cũng như người được đại diện thực hiện các thủ tục pháp lý một cách đúng đắn và hợp pháp.
  • Giải quyết các vấn đề phức tạp: Nếu quý khách hàng đang gặp khó khăn trong việc xác định người đại diện theo pháp luật hoặc đối mặt với các vấn đề pháp lý phức tạp, đội ngũ luật sư của Luật Thái An sẽ hỗ trợ giải quyết nhanh chóng và hiệu quả.
  • Cập nhật thông tin pháp lý mới nhất: Công ty Luật Thái An luôn cập nhật các quy định pháp luật mới nhất về người đại diện theo pháp luật. Điều này giúp đảm bảo mọi hoạt động đều tuân thủ đúng quy định, tránh các sai sót không đáng có.
  • Tiết kiệm thời gian và chi phí: Bằng việc sử dụng dịch vụ tư vấn của Luật Thái An, quý khách hàng sẽ tiết kiệm được thời gian và chi phí khi giải quyết các vấn đề pháp lý.
  • Hỗ trợ tận tâm: Công ty Luật Thái An cam kết hỗ trợ không chỉ trong quá trình tư vấn mà còn trong suốt quá trình thực hiện các nghĩa vụ pháp lý của người đại diện theo pháp luật. Chúng tôi luôn đồng hành cùng quý khách hàng để đảm bảo mọi vấn đề pháp lý được giải quyết một cách hiệu quả nhất.
  • Uy tín và danh tiếng: Với nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực tư vấn pháp lý, Công ty Luật Thái An đã xây dựng được uy tín và danh tiếng vững vàng trong cộng đồng doanh nghiệp và khách hàng. Chúng tôi luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu, đảm bảo sự hài lòng tối đa.

Chọn Dịch vụ tư vấn các quy định về người đại diện theo pháp luật của Công ty Luật Thái An chính là lựa chọn đúng đắn để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của quý khách hàng. Hãy liên hệ với chúng tôi để nhận được sự tư vấn hỗ trợ tốt nhất!

Đàm Thị Lộc
Bài viết mới nhất của Đàm Thị Lộc (Xem tất cả)