Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm – Công cụ kiểm soát tính hợp pháp của án sơ thẩm

Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm có vai trò quan trọng trong việc kịp thời phát hiện, sửa chữa và khắc phục những sai sót của Tòa án cấp sơ thẩm trước khi bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Thông qua việc thực hiện kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, các bản án, quyết định sơ thẩm được đặt dưới sự kiểm tra và giám sát nghiêm ngặt, qua đó bảo đảm pháp luật được áp dụng một cách thống nhất, chính xác và phù hợp với bản chất khách quan của vụ án.

1. Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm là gì?

Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm được hiểu là việc người có thẩm quyền, thể hiện việc phản đối toàn bộ hoặc một phần bản án, quyết định của Tòa án sơ thẩm với mục đích bảo đảm cho việc xét xử được chính xác, công bằng, đồng thời sửa chữa những sai lầm trong bản án, quyết định của Tòa án.

2. Ai có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm

Theo quy định tại Điều 211 Luật tố tụng hành chính năm 2015 thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp và cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị bản án, quyết định tạm đình chỉ, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án của Tòa án cấp sơ thẩm để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm.

3. Đối tượng và phạm vi kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm

3.1. Đối tượng kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm

Theo Điều 213 Luật tố tụng hành chính năm 2015 thì đối tượng của kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm bao gồm:

  • Bản án hành chính sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật, là kết quả của việc xét xử sơ thẩm vụ án hành chính

  • Quyết định sơ thẩm của Tòa án (như: quyết định đình chỉ giải quyết vụ án, quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án…).

3.2. Phạm vi kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm

Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm có thể được thực hiện trong phạm vi:

  • Toàn bộ bản án, quyết định sơ thẩm, hoặc

  • Một phần bản án, quyết định sơ thẩm có vi phạm pháp luật.

Tòa án phúc thẩm chỉ xem xét trong phạm vi kháng nghị, trừ trường hợp việc xem xét các phần khác là cần thiết để bảo đảm giải quyết vụ án đúng pháp luật.

4. Hình thức và nội dung của quyết định kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm

Quyết định kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm của Viện kiểm sát phải bằng văn bản và có các nội dung chính sau đây:

  • Ngày, tháng, năm ra quyết định kháng nghị và số của quyết định kháng nghị;
  • Tên của Viện kiểm sát ra quyết định kháng nghị;
  • Kháng nghị toàn bộ hoặc một phần của bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật;
  • Lý do và căn cứ của việc kháng nghị và yêu cầu của Viện kiểm sát;
  • Họ, tên của người ký quyết định kháng nghị và đóng dấu của Viện kiểm sát ra quyết định kháng nghị.

Quyết định kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm phải được gửi ngay cho Tòa án cấp sơ thẩm đã ra bản án, quyết định bị kháng nghị. Kèm theo quyết định kháng nghị là tài liệu, chứng cứ bổ sung (nếu có) để chứng minh cho kháng nghị là có căn cứ và hợp pháp.

Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm
Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm giúp bảo đảm tính đúng đắn của bản án, quyết định hành chính. Ảnh minh họa: Luật Thái An

5. Thời hạn kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm là bao lâu?

Căn cứ Điều 213 Luật tố tụng hành chính năm 2015 thì thời hạn kháng nghị được quy định như sau:

  • Đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm: Thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát cùng cấp là 15 ngày, của Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp là 30 ngày kể từ ngày tuyên án.
  • Đối với quyết định tạm đình chỉ, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án của Tòa án cấp sơ thẩm: Thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát cùng cấp  là 07 ngày, của Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp là 10 ngày kể từ ngày Viện kiểm sát cùng cấp nhận được quyết định.

Nếu quá thời hạn kháng nghị mà Tòa án mới nhận được quyết định kháng nghị của Viện kiểm sát thì Tòa án cấp sơ thẩm yêu cầu Viện kiểm sát giải thích bằng văn bản và nêu rõ lý do. Văn bản giải thích lý do kháng nghị quá hạn của Viện kiểm sát được gửi cho Tòa án trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu.

Tuy nhiên, quy định về kháng nghị quá hạn trong Luật tố tụng hành chính năm 2015 không nêu rõ căn cứ để Tòa án chấp nhận hay không chấp nhận việc kháng nghị quá hạn của Viện kiểm sát. Quy định này chưa thật sự rõ ràng về cách hiểu, cách áp dụng, sẽ nảy sinh nhiều bất cập trong quá trình giải quyết vụ án đó là khi Viện kiểm sát đã quyết định kháng nghị quá hạn và giải thích bằng văn bản, nêu rõ lý do theo yêu cầu của Tòa án thì Tòa án sẽ căn cứ vào đâu để chấp nhận hay không chấp nhận việc kháng nghị quá hạn của Viện kiểm sát.

6. Quyết định kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm phải được thông báo cho ai? 

Tại Điều 214 Luật tố tụng hành chính năm 2015 có quy định Viện kiểm sát ra quyết định kháng nghị phải gửi ngay quyết định kháng nghị cho đương sự có liên quan đến kháng nghị.

Người được thông báo về việc kháng nghị có quyền gửi văn bản ghi ý kiến của mình về nội dung kháng nghị cho Tòa án cấp phúc thẩm. Văn bản ghi ý kiến của họ được đưa vào hồ sơ vụ án.

7. Hậu quả của việc kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm là gì ? 

Hậu quả của việc kháng nghị được quy định tại Điều 215 Luật tố tụng hành chính năm 2015 như sau:

  • Phần của bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm bị kháng nghị thì chưa được đưa ra thi hành, trừ trường hợp pháp luật quy định được thi hành ngay. Vụ án được đưa ra xét xử phúc thẩm theo quy định của Luật tố tụng hành chính năm 2015.

Căn cứ vào kết quả xét xử phúc thẩm, Tòa án cấp phúc có thể:

  • Giữ nguyên quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm;
  • Sửa quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm;
  • Hủy quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm để tiếp tục giải quyết vụ án.

>>> Xem thêm: Xét xử phúc thẩm vụ án hành chính

  • Bản án, quyết định hoặc phần của bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị thì có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

8. Kháng nghị theo thủ tục phúc có thể thay đổi, bổ sung hoặc rút không?

Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm có thể thay đổi, bổ sung hoặc rút, tuy nhiên sẽ còn phụ thuộc vào thời điểm thay đổi, bổ sung, rút kháng nghị. Cụ thể như sau:

  • Thời điểm khi chưa hết thời hạn kháng nghị: Viện kiểm sát đã kháng nghị có quyền thay đổi, bổ sung kháng nghị mà không bị giới hạn bởi phạm vi kháng nghị ban đầu.
  • Thời điểm trước khi bắt đầu phiên tòa hoặc tại phiên tòa phúc thẩm
    • Trước khi bắt đầu phiên tòa hoặc tại phiên tòa phúc thẩm, Viện kiểm sát ra quyết định kháng nghị có quyền thay đổi, bổ sung kháng nghị, nhưng không được vượt quá phạm vi kháng nghị ban đầu, nếu thời hạn kháng nghị đã hết.
    • Trước khi bắt đầu phiên tòa hoặc tại phiên tòa phúc thẩm, Viện kiểm sát ra quyết định kháng nghị hoặc Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền rút kháng nghị. Tòa án cấp phúc thẩm sẽ đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với phần của vụ án mà Viện kiểm sát đã rút kháng nghị.

Lưu ý: Việc thay đổi, bổ sung, rút kháng nghị trước khi mở phiên tòa phải được lập thành văn bản và gửi cho Tòa án cấp phúc thẩm. Tòa án cấp phúc thẩm phải thông báo cho các đương sự về việc thay đổi, bổ sung, rút kháng nghị; 

Việc thay đổi, bổ sung, rút kháng cáo, kháng nghị tại phiên tòa phải được ghi vào biên bản phiên tòa.

9. Dịch vụ hỗ trợ pháp lý khi vụ án có kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm

Khi vụ án phát sinh kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, các vấn đề pháp lý thường trở nên phức tạp hơn, không chỉ liên quan đến nội dung bản án, quyết định sơ thẩm mà còn gắn với phạm vi kháng nghị, thẩm quyền xem xét của Tòa án cấp phúc thẩm, cũng như quyền và nghĩa vụ tố tụng của các bên liên quan.

Việc thiếu kinh nghiệm hoặc không nắm vững quy định pháp luật trong giai đoạn này có thể dẫn đến những rủi ro đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Chính vì vậy, sử dụng dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp là giải pháp cần thiết để bảo đảm việc tham gia tố tụng được thực hiện đúng pháp luật và hiệu quả.

Công ty Luật Thái An là đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý uy tín, có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hành chính, tư vấn và tham gia giải quyết các vụ án có kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.

Luật sư của Công ty Luật Thái An hỗ trợ khách hàng toàn diện, bao gồm:

  • Tư vấn pháp lý chuyên sâu về các vụ án có kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, giúp khách hàng hiểu rõ bản chất pháp lý, phạm vi kháng nghị và quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình.
  • Phân tích căn cứ kháng nghị của Viện kiểm sát, đánh giá tính hợp pháp, hợp lý của kháng nghị và dự báo các khả năng giải quyết của Tòa án cấp phúc thẩm.
  • Xây dựng phương án và chiến lược bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, phù hợp với từng vụ án cụ thể, nhằm hạn chế rủi ro và tối ưu hóa kết quả giải quyết vụ việc.
  • Soạn thảo các văn bản, tài liệu tố tụng như bản trình bày ý kiến, bản luận cứ bảo vệ, đơn kiến nghị, đơn đề nghị liên quan đến quá trình giải quyết phúc thẩm.
  • Đại diện theo ủy quyền hoặc tham gia tố tụng với tư cách luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng tại phiên tòa phúc thẩm.
  • Tư vấn các phương án pháp lý tiếp theo sau phúc thẩm, bao gồm khả năng xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm hoặc các giải pháp pháp lý khác phù hợp với từng trường hợp.
  • Hỗ trợ khách hàng trong suốt quá trình tố tụng, bảo đảm các quyền tố tụng được thực hiện đầy đủ, kịp thời và đúng quy định pháp luật.

Với đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm và am hiểu sâu sắc pháp luật hành chính, Công ty Luật Thái An cam kết đồng hành cùng khách hàng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp một cách hiệu quả, đúng pháp luật và bền vững.

Dịch vụ thuê luật sư uy tín – Công ty Luật Thái An

Đàm Thị Lộc
Bài viết mới nhất của Đàm Thị Lộc (Xem tất cả)