Luật Thái An là hãng luật thành lập từ buổi đầu khi thị trường dịch vụ pháp lý khởi sắc. Được thành lập năm 2007, chúng tôi đã có bề dầy nhiều năm kinh nghiệm tư vấn luật và giải quyết tranh chấp. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi tư vấn về Từ chối di sản thừa kế.

1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh việc từ chối di sản thừa kế:

Cơ sở pháp lý điều chỉnh từ chối di sản thừa kế là các văn bản pháp lý sau đây:

  • Bộ Luật dân sự 2015;
  • Luật Công chứng 2014.

2. Khái niệm từ chối di sản thừa kế:

Di sản thừa kế là phần tài sản được người sở hữu định đoạt lại cho cá nhân, tổ chức sau khi người sở hữu chết theo di chúc hoặc theo pháp luật. Kể từ thời điểm mở thừa kế, người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Các quyền phát sinh có thể là quyền yêu cầu phân chia di sản thừa kế, quyền nhận thừa kế,…và một trong số đó là quyền từ chối di sản thừa kế. Quyền từ chối di sản thừa kế có thể được coi là một trong những quyền định đoạt tài sản theo quy định của pháp luật dân sự.

Quyền từ chối di sản thừa kế được quy định tại khoản 1 Điều 620 Bộ luật dân sự 2015 như sau:

…Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.…

Như vậy, cá nhân/ tổ chức có quyền thừa kế di sản của người để lại di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật đều có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp cá nhân/ tổ chức này từ chối nhận di sản nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ tài sản với người khác.

3. Hình thức từ chối di sản thừa kế phải là văn bản:

Theo quy định tại khoản 2 Điều 620 Bộ luật dân sự 2015, việc từ chối di sản thừa kế phải được lập thành văn bản và được gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác và người được giao nhiệm vụ phân chia di sản. Như vậy, việc từ chối di sản thừa kế phải được thể hiện dưới dạng văn bản và theo quy định này, văn bản từ chối nhận di sản không bắt buộc phải công chứng, chứng thực.

4. Hình thức từ chối di sản thừa kế phải là văn bản công chứng ?

Một câu hỏi đặt ra là mặc dù không bắt buộc công chứng, chứng thực nhưng giá trị pháp lý của văn bản từ chối nhận di sản không có công chứng, chứng thực so với văn bản có công chứng, chứng thực khác nhau như thế nào. Về bản chất, pháp luật không có yêu cầu bắt buộc công chứng, chứng thực, văn bản từ chối nhận di sản không có công chứng, chứng thực vẫn có hiệu lực pháp lý. Tuy nhiên, người từ chối nhận di sản hoàn toàn có quyền yêu cầu công chứng loại văn bản này để nhằm đảm bảo chắc chắn giá trị pháp lý cho văn bản. Quyền yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản được quy định tại Điều 59 Luật Công chứng năm 2014 như sau:

Điều 59. Công chứng văn bản từ chối nhận di sản

Người thừa kế có thể yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản. Khi yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản, người yêu cầu công chứng phải xuất trình bản sao di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng theo pháp luật về thừa kế; giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết.

Trên thực tế, khi xảy ra tranh chấp, nếu tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định với văn bản từ chối nhận di sản không có công chứng, chứng thực sẽ mất nhiều chi phí, thời gian, công sức, trình tự, thủ tục xác minh, yêu cầu giám định phức tạp hơn nhiều so với văn bản từ chối nhận di sản có công chứng, chứng thực. Do đó, khách hàng được khuyến khích nên yêu cầu công chứng/ chứng thực theo quy định của pháp luật để đảm bảo giá trị pháp lý, hiệu lực thi hành của văn bản từ chối nhận di sản trong thực tiễn.

5. Thời điểm được từ chối di sản thừa kế

Theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành, việc từ chối nhận di sản phải thể hiện trước thời điểm phân chia di sản, tức là thời điểm được từ chối di sản thừa kế là trước thời điểm phân chia di sản thừa kế.

Bộ luật dân sự 2005 quy định thời hạn từ chối di sản thừa kế là “sáu tháng kể từ thời điểm mở thừa kế”. Tuy nhiên, Bộ luật dân sự năm 2015 đã mở rộng thời hạn từ chối nhận di sản. Theo đó, việc từ chối chỉ cần thực hiện trước thời điểm phân chia di sản. 

Quy định hiện tại là phù hợp bởi quy định trước đây đã giới hạn thời hạn từ chối nhận di sản quá ngắn bởi trên thực tế có nhiều trường hợp việc phân chia di sản diễn ra rất lâu sau khi bắt đầu tính thời điểm thừa kế và sau khi người thân mất, nhiều người thừa kế vẫn còn đang trong tình trạng “tang gia bối rối” dẫn đến việc có thể bỏ qua thời hạn từ chối nhận di sản.

6. Tóm lược tư vấn về vấn đề từ chối di sản thừa kế

Như vậy, theo pháp luật hiện hành, người từ chối nhận di sản cần thể hiện việc từ chối di sản thừa kế bằng văn bản và nên yêu cầu công chứng, chứng thực văn bản đó để đảm bảo giá trị pháp lý cho văn bản. Ngoài ra, khi muốn từ chối di sản thừa kế, người từ chối cần thông báo cho những người liên quan trước thời điểm phân chia thừa kế để đảm bảo về mặt thời hạn cho quyền từ chối này.

 

Trên đây là phần tư vấn về vấn đề từ chối di sản thừa kế. Để được tư vấn chi tiết hơn và được giải đáp các thắc mắc trong từng trường hợp cụ thể, hãy gọi Tổng đài tư vấn pháp lý của Luật Thái An – luật sư sẽ giải thích cặn kẽ những gì chưa thể hiện được hết trong bài viết này.

7. Dịch vụ tư vấn thừa kế và di chúc của Luật Thái An

Sử dụng dịch vụ tư vấn về thừa kế, di chúc là rất khôn ngoan. Bạn sẽ hiểu rõ hơn về quyền và lợi ích hợp pháp của mình, từ đó biết cách xử lý đúng đắn trong các mối quan hệ với những đồng người thừa kế khác, hoặc với những người thừa kế của bạn trong tương lai. Hãy gọi Tổng đài tư vấn pháp luật thừa kế của Luật Thái An để được tư vấn cụ thể.

Trường hợp bạn có những khúc mắc, thậm chí là tranh chấp liên quan tới thừa kế, di chúc thì luật sư sẽ giúp bạn xử lý các trường hợp đó một cách chuyên nghiệp và có lợi nhất trong khuôn khổ pháp luật cho phép. Bạn có thể tham khảo bài viết Khởi kiện vụ án tranh chấp thừa kế của chúng tôi.

 

HÃY LIÊN HỆ NGAY ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ SỬ DỤNG DỊCH VỤ

1900633725