Giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại tòa án cấp sơ thẩm

Trong quá trình giải quyết các vụ án hành chính theo pháp luật hành chính, có nhiều vụ án có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng, việc áp dụng thủ tục thông thường sẽ kéo dài thời gian không cần thiết. Để khắc phục tình trạng này, Luật Tố tụng hành chính năm 2015 đã quy định giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại tòa án cấp sơ thẩm nhằm giải quyết nhanh chóng, kịp thời, giảm tải cho Tòa án và tạo điều kiện thuận lợi cho đương sự.

1. Giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm là gì ?

Căn cứ Điều 245 Luật tố tụng hành chính năm 2015 thì giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm là thủ tục giải quyết vụ án hành chính khi có các điều kiện theo quy định của Luật này nhằm rút ngắn về thời gian và thủ tục so với thủ tục giải quyết vụ án hành chính thông thường nhưng vẫn bảo đảm giải quyết vụ án đúng pháp luật.

2. Điều kiện áp dụng giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

Tại Điều 246 Luật tố tụng hành chính năm 2015 có quy định giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn khi có đủ các điều kiện sau đây:

  • Vụ án có tình tiết đơn giản, tài liệu, chứng cứ đầy đủ, rõ ràng, bảo đảm đủ căn cứ giải quyết vụ án và Tòa án không phải thu thập tài liệu, chứng cứ;
  • Các đương sự đều có địa chỉ nơi cư trú, trụ sở rõ ràng;
  • Không có đương sự cư trú ở nước ngoài, trừ trường hợp đương sự ở nước ngoài có thỏa thuận với đương sự ở Việt Nam đề nghị Tòa án giải quyết theo thủ tục rút gọn.

3. Trong quá trình giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn có được chuyển sang thủ tục thông thường không? 

Trong quá trình giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn, Tòa án cấp sơ thẩm ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường nếu thuộc một trong những trường hợp sau đây:

  • Phát sinh các tình tiết mới mà các đương sự không thống nhất và cần phải xác minh, thu thập thêm tài liệu, chứng cứ hoặc cần phải tiến hành giám định;
  • Cần phải định giá tài sản nếu các đương sự không thống nhất về giá;
  • Cần phải áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;
  • Phát sinh người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
  • Phát sinh yêu cầu độc lập;
  • Phát sinh đương sự cư trú ở nước ngoài mà cần phải thực hiện ủy thác tư pháp, trừ trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều này.

Lưu ý: Trường hợp chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường thì thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án được tính lại kể từ ngày ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường.

>>> Xem thêm: Xét xử sơ thẩm vụ án hành chính: Các quy định cần nắm rõ

4. Các thủ tục trước phiên toà giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

4.1 Thụ lý để giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

Sau khi nhận đơn khởi kiện và hồ sơ hợp lệ, Tòa án xem xét điều kiện để áp dụng giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm.

4.2 Chuẩn bị xét xử giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

Theo quy định tại Điều 247 Luật tố tụng hành chính năm 2015 thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý vụ án, Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án phải ra quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn. Như vậy, thời gian chuẩn bị xét xử theo thủ tục rút gọn giảm nhiều so với thủ tục bình thường (2-4 tháng, khi cần Tòa án có thể quyết định gia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử lên tới 02 tháng).

Quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn phải có các nội dung chính sau đây:

  • Ngày, tháng, năm ra quyết định;
  • Tên Tòa án ra quyết định;
  • Vụ án được đưa ra giải quyết theo thủ tục rút gọn;
  • Tên, địa chỉ; số fax, thư điện tử (nếu có) của người khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
  • Họ, tên Thẩm phán, Thư ký phiên tòa, Kiểm sát viên; họ, tên Thẩm phán, Kiểm sát viên dự khuyết (nếu có);
  • Ngày, giờ, tháng, năm, địa điểm mở phiên tòa;
  • Xét xử công khai hoặc xét xử kín;
  • Họ, tên những người được triệu tập tham gia phiên tòa.

Quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn phải được gửi cho đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp cùng hồ sơ vụ án ngay sau khi ra quyết định.

Theo thủ tục rút gọn, Tòa án sẽ mở phiên tòa xét xử trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định.

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án, Viện kiểm sát nghiên cứu và trả lại hồ sơ vụ án cho Tòa án.

4.3 Giải quyết khiếu nại, kiến nghị về quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn nếu có

Theo Điều 248 Luật Tố tụng Hành chính 2015 quy định về khiếu nại, kiến nghị và giải quyết khiếu nại, kiến nghị về quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn như sau:

  • Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn của Tòa án, đương sự có quyền khiếu nại, Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kiến nghị với Chánh án Tòa án đã ra quyết định.
  • Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được khiếu nại, kiến nghị về quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn, Chánh án Tòa án phải ra một trong các quyết định sau đây:
    • Giữ nguyên quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn;
    • Hủy quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn và chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường.

Quyết định giải quyết khiếu nại, kiến nghị của Chánh án Tòa án là quyết định cuối cùng và phải được gửi ngay cho đương sự, Viện kiểm sát cùng cấp.

giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại tòa án cấp sơ thẩm
Giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn – nhanh chóng, tiết kiệm, hiệu quả. Ảnh minh hoạ: Luật Thái An

5. Phiên tòa giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

5.1 Thành phần phiên tòa giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

Việc xét xử sơ thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn chỉ do một Thẩm phán thực hiện (thủ tục bình thường: một Thẩm phán và hai Hội thẩm nhân dân, trong một số trường hợp thì hai Thẩm phán và ba Hội thẩm nhân dân).

5.2 Thủ tục khai mạc phiên tòa giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

Thẩm phán tiến hành thủ tục khai mạc phiên tòa giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 169 của Luật tố tụng hành chính năm 2015.

5.3 Thủ tục sau khi khai mạc phiên tòa giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

Sau khi khai mạc phiên tòa, Thẩm phán tiến hành đối thoại, trừ trường hợp không tiến hành đối thoại được theo quy định.

  • Trường hợp đương sự thống nhất được với nhau về việc giải quyết vụ án thì Thẩm phán lập biên bản đối thoại thành và ra quyết định công nhận kết quả đối thoại thành.
  • Trường hợp đương sự không thống nhất được với nhau về việc giải quyết vụ án thì Thẩm phán tiến hành xét xử.

Việc trình bày, tranh luận, đối đáp, đề xuất quan điểm về việc giải quyết vụ án được thực hiện theo quy định tại Mục 3 Chương XI của Luật tố tụng hành chính năm 2015.

Trường hợp tại phiên tòa mà phát sinh tình tiết mới àm cho vụ án không còn đủ điều kiện để áp dụng thủ tục rút gọn thì Thẩm phán xem xét, quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường và thời hạn chuẩn bị xét xử được tính lại.

6. Hiệu lực của bản án, quyết định giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm

Căn cứ Điều 250 Luật tố tụng hành chính năm 2015 thì: 

  • Bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án theo thủ tục rút gọn có thể bị kháng cáo, kháng nghị để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục rút gọn phúc thẩm.
  • Bản án, quyết định theo thủ tục rút gọn có thể bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm theo quy định.

7. Dịch vụ tư vấn và giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Toà án cấp sơ thẩm

Việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các bên đương sự. Đây là quy trình tố tụng đặc biệt nhằm bảo đảm tính nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, chi phí nhưng vẫn giữ vững nguyên tắc công bằng, minh bạch và đúng pháp luật.

Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối đa trong quá trình giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Tòa án cấp sơ thẩm , đương sự cần nắm vững điều kiện áp dụng, thủ tục pháp lý cũng như cách thức trình bày, bảo vệ quan điểm tại Tòa án. Với những cá nhân, tổ chức chưa có nhiều kinh nghiệm pháp lý hoặc không quen thuộc với hệ thống pháp luật hành chính thì đây là một thách thức không nhỏ.

Hiểu được những khó khăn, thách thức này, Công ty Luật Thái An cung cấp dịch vụ pháp lý toàn diện, hỗ trợ khách hàng từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ đến khi giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Toà án cấp sơ thẩm, cụ thể:

Tư vấn điều kiện giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Toà án cấp sơ thẩm

  • Phân tích vụ việc cụ thể để xác định có đủ điều kiện giải quyết theo thủ tục rút gọn hay không.
  • Giải thích rõ quyền lợi, nghĩa vụ và những điểm lợi khi được giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn so với thủ tục thông thường.

Soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ khởi kiện để giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn tại Toà án cấp sơ thẩm

  • Soạn đơn khởi kiện, đơn yêu cầu giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn và các văn bản pháp lý liên quan.
  • Kiểm tra, rà soát chứng cứ để bảo đảm tính hợp pháp, hợp lệ và có sức thuyết phục trước Tòa án.

Đại diện và làm việc với Tòa án

  • Thay mặt khách hàng nộp hồ sơ, bổ sung tài liệu theo yêu cầu của Tòa án.
  • Giải trình về việc yêu cầu giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn và bảo vệ quan điểm của khách hàng trong suốt quá trình tố tụng.

Tham gia phiên tòa sơ thẩm

  • Luật sư  trực tiếp tham gia phiên tòa với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
  • Trình bày, tranh luận và phản biện các lập luận , bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp cho khách hàng.

Tư vấn, hỗ trợ sau khi có bản án, quyết định

  • Tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong việc yêu cầu thi hành bản án, quyết định của Tòa án.
  • Phân tích, đánh giá trường hợp cần kháng cáo hoặc tiếp tục giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc pháp luật hành chính và tố tụng hành chính, Công ty Luật Thái An cam kết mang đến cho khách hàng dịch vụ tận tâm – chuyên nghiệp – hiệu quả, giúp rút ngắn thời gian giải quyết vụ án nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi hợp pháp được bảo vệ tối đa.

Đàm Thị Lộc