Khởi kiện bạo lực gia đình: Điều kiện, thủ tục và cách xử lý theo quy định mới nhất

Khởi kiện bạo lực gia đình có được không? Hướng dẫn chi tiết điều kiện, thủ tục khởi kiện, hồ sơ cần chuẩn bị và các cách xử lý mới nhất theo quy định pháp luật.

Bài viết dưới đây của Công ty Luật Thái An sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật mới nhất về vấn đề này.

Khởi kiện bạo lực gia đình là gì? Có thực hiện được không?

Khởi kiện bạo lực gia đình là việc người bị bạo lực nộp đơn đến Tòa án để yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Căn cứ quy định tại Điều 41 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Như vậy, theo quy định pháp luật hiện hành, khi bị bạo lực gia đình, nạn nhân có quyền:

Khi nào được khởi kiện bạo lực gia đình?

Không phải mọi mâu thuẫn gia đình đều có thể khởi kiện. Việc khởi kiện chỉ đặt ra khi có hành vi bạo lực gia đình theo quy định pháp luật

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.

Căn cứ quy định tại Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022, các hành vi sau đây được xác định là bạo lực gia đình:

  • Hành hạ, ngược đãi, đánh đập, đe dọa hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khỏe, tính mạng;
  • Lăng mạ, chì chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
  • Cưỡng ép chứng kiến bạo lực đối với người, con vật nhằm gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
  • Bỏ mặc, không quan tâm; không nuôi dưỡng, chăm sóc thành viên gia đình là trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc; không giáo dục thành viên gia đình là trẻ em;
  • Kỳ thị, phân biệt đối xử về hình thể, giới, giới tính, năng lực của thành viên gia đình;
  • Ngăn cản thành viên gia đình gặp gỡ người thân, có quan hệ xã hội hợp pháp, lành mạnh hoặc hành vi khác nhằm cô lập, gây áp lực thường xuyên về tâm lý;
  • Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;
  • Tiết lộ hoặc phát tán thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
  • Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng;
  • Cưỡng ép trình diễn hành vi khiêu dâm; cưỡng ép nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm, kích thích bạo lực;
  • Cưỡng ép tảo hôn, kết hôn, ly hôn hoặc cản trở kết hôn, ly hôn hợp pháp;
  • Cưỡng ép mang thai, phá thai, lựa chọn giới tính thai nhi;
  • Chiếm đoạt, hủy hoại tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình;
  • Cưỡng ép thành viên gia đình học tập, lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng lệ thuộc về mặt vật chất, tinh thần hoặc các mặt khác;
  • Cô lập, giam cầm thành viên gia đình;
  • Cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật.

Các hành vi trên được thực hiện giữa người đã ly hôn; người chung sống như vợ chồng; người là cha, mẹ, con riêng, anh, chị, em của người đã ly hôn, của người chung sống như vợ chồng; người đã từng có quan hệ cha mẹ nuôi và con nuôi với nhau cũng được xác định là hành vi bạo lực gia đình

Đây là căn cứ quan trọng để khởi kiện bạo lực gia đình, đồng thời cũng là cơ sở để yêu cầu bồi thường.

Khởi kiện bạo lực gia đình
Khởi kiện bạo lực gia đình – Ảnh minh họa: Luật Thái An

Thủ tục khởi kiện bạo lực gia đình 

Để khởi kiện đúng và hiệu quả, cần thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Thu thập chứng cứ

Người khởi kiện cần chuẩn bị:

  • Hình ảnh, video ghi lại hành vi bạo lực
  • Tin nhắn, ghi âm đe dọa
  • Hồ sơ bệnh án, giấy xác nhận thương tích
  • Nhân chứng (nếu có)

Chứng cứ càng đầy đủ, khả năng bảo vệ quyền lợi càng cao.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Hồ sơ gồm:

Bước 3: Nộp đơn tại Tòa án

Nơi nộp: Tòa án nhân dân có thẩm quyền

Sau khi tiếp nhận:

  • Tòa án xem xét hồ sơ
  • Thụ lý vụ án
  • Tiến hành giải quyết theo quy định

Khởi kiện bạo lực gia đình được bồi thường những gì?

Người bị bạo lực có quyền khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm.

Căn cứ theo Điều 589 đến Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, các khoản bồi thường bao gồm:

Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm:

  • Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng;
  • Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút;
  • Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại;

Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:

  • Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;
  • Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;
  • Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;
  • Một khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần mà nạn nhân gánh chịu, khoản tiền này do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Xem thêm: Kiện đòi bồi thường thiệt hại

Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm:

  • Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm
  • Chi phí hợp lý cho việc mai táng
  • Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại có nghĩa vụ cấp dưỡng;
  • Một khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người bị thiệt hại, nếu không có những người này thì người mà người bị thiệt hại đã trực tiếp nuôi dưỡng, người đã trực tiếp nuôi dưỡng người bị thiệt hại được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có tính mạng bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:

  • Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
  • Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
  • Một khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần mà nạn nhân gánh chịu, khoản tiền này do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

Ngoài khởi kiện bạo lực gia đình còn cách xử lý nào?

Bên cạnh khởi kiện, pháp luật còn quy định nhiều biện pháp khác:

Xử phạt hành chính

  • Nếu hành vi bạo lực chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm sẽ bị xử phạt theo quy định tại Điều 37 đến Điều 45 Nghị định 282/2025/NĐ-CP
  • Mức phạt có thể lên đến 30 triệu đồng

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Người có hành vi bạo lực gia đình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình (quy định tại Điều 185 Bộ luật Hình sự 2015), cụ thể:

Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

  •     Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần;
  •     Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

  •     Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu;
  •     Đối với người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo.

Ngoài ra, trong trường hợp hành vi bạo lực gia đình dẫn đến đủ căn cứ cấu thành các tội khác trong Bộ luật Hình sự 2015 như: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác – Điều 134; Tội hành hạ người khác – Điều 140; trường hợp gây chết người còn có thể bị truy cứu về Tội giết người – Điều 123… thì người phạm tội sẽ bị xử lý tùy theo hành vi, mức độ phạm tội và hậu quả mà mình gây ra.

Dịch vụ tư vấn khởi kiện bạo lực gia đình tại Luật Thái An

Khi trở thành nạn nhân của bạo lực gia đình, nhiều người lựa chọn im lặng hoặc tự xử lý, dẫn đến quyền lợi không được bảo vệ đầy đủ. Trong khi đó, khởi kiện bạo lực gia đình là một giải pháp pháp lý quan trọng nhưng đòi hỏi phải thực hiện đúng quy định và có đủ căn cứ chứng minh.

Để hạn chế rủi ro và tăng khả năng thành công, Luật Thái An cung cấp luật sư hôn nhân gia đình và hỗ trợ thủ tục khởi kiện bạo lực gia đình một cách toàn diện, đúng pháp luật.

Luật Thái An hỗ trợ những gì?

Chúng tôi đồng hành cùng khách hàng trong toàn bộ quá trình khởi kiện bạo lực gia đình, bao gồm:

  • Tư vấn điều kiện, căn cứ pháp lý để khởi kiện bạo lực gia đình
  • Đánh giá khả năng khởi kiện và hướng xử lý phù hợp (dân sự, hành chính, hình sự)
  • Hướng dẫn thu thập chứng cứ (hình ảnh, hồ sơ y tế, tin nhắn…)
  • Soạn thảo đơn khởi kiện và hoàn thiện hồ sơ đầy đủ
  • Đại diện làm việc với Tòa án và cơ quan có thẩm quyền

Mục tiêu là giúp khách hàng khởi kiện đúng cách, đúng quy trình và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp.

Luật Thái An đồng hành cùng bạn như thế nào?

Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tố tụng dân sự, Luật Thái An không chỉ hỗ trợ về thủ tục mà còn:

  • Đảm bảo hồ sơ đúng quy định, tránh bị trả lại
  • Rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc
  • Tư vấn chiến lược xử lý phù hợp từng trường hợp
  • Bảo vệ quyền lợi khách hàng trong suốt quá trình giải quyết

Chúng tôi cam kết tận tâm – đúng pháp luật – bảo mật tuyệt đối thông tin khách hàng.

Kết luận

Khởi kiện bạo lực gia đình không chỉ là quyền mà còn là giải pháp cần thiết để chấm dứt hành vi vi phạm và bảo vệ bản thân. Nếu không thực hiện đúng thủ tục hoặc thiếu chứng cứ, việc khởi kiện có thể gặp nhiều khó khăn và kéo dài.

Vì vậy, việc tham vấn luật sư ngay từ đầu sẽ giúp bạn:

  • Xác định đúng hướng xử lý
  • Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hợp lệ
  • Tăng khả năng được Tòa án chấp nhận yêu cầu

Nếu bạn đang cần Dich vụ tư vấn khởi kiện bạo lực gia đình, hãy liên hệ với Luật Thái An để được hỗ trợ kịp thời và hiệu quả.

Đàm Thị Lộc
Bài viết mới nhất của Đàm Thị Lộc (Xem tất cả)