Thừa kế thế vị theo pháp luật | Tư vấn của Luật Thái An™

Có thể nói, thừa kế vừa là quyền vừa là nghĩa vụ đối với tài sản của người thừa kế. Tuy là quyền nhưng đa số mọi người chưa hiểu hết về quyền thừa kế, nhất là thừa kế thế vị, trường hợp nào thì áp dụng thừa kế thế vị. Để cung cấp cơ sở pháp lý cho vấn đề trên, công ty Luật Thái An là hãng luật có nhiều kinh nghiệm tư vấn luật dân sự, luật hôn nhân và gia đình trong bài viết dưới đây, chúng tôi tư vấn về Thừa kế thế vị theo pháp luật.

1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh vấn đề thừa kế thế vị:

Cơ sở pháp lý điều chỉnh thừa kế thế vị theo pháp luật là Bộ Luật dân sự 2015.

2. Thừa kế thế vị là gì?

Theo quy định tại Điều 619 Bộ Luật dân sự 2015, người thừa kế phải là cá nhân còn sống vào thời điểm mở thừa kế. Trên thực tế, có những trường hợp người thừa kế không còn sống vào thời điểm mở thừa kế chẳng hạn như những vụ tai nạn giao thông cả gia đình đều thiệt mạng. Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi cho những người có quan hệ huyết thống trực hệ trong phạm vi gần gũi, pháp luật về thừa kế quy định trường hợp thừa kế thế vị tại Điều 652 Bộ luật dân sự 2015.

===>>> Xem thêm: Thủ tục lập di chúc 

Thừa kế thế vị là một dạng thừa kế đặc biệt theo quy định của pháp luật. Theo nghĩa Hán-Việt, “thế – nghĩa là thay thế”, “vị – nghĩa là vị trí”, như vậy có thể hiểu thừa kế thế vị có nghĩa là thay thế một ai đó để được hưởng phần di sản mà đáng lẽ người đó được hưởng.

Theo nghĩa vừa đưa ra, thừa kế thế vị có thể là thừa kế theo pháp luật hoặc thừa kế theo di chúc, tuy nhiên, thừa kế thế vị phải theo trình tự nhất định khi người nhận di sản thế vị thỏa mãn một số điều kiện cụ thể nên thừa kế thế vị có thể được coi là một trường hợp đặc thù của thừa kế theo pháp luật.

Thừa kế thế vị được quy định trong chương XXIII – Thừa kế theo pháp luật, bởi vậy thừa kế thế vị chỉ phát sinh trên cơ sở thừa kế theo pháp luật, không phát sinh từ căn cứ di chúc. Người thừa kế theo di chúc đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người để lại di sản thì phần di chúc đó vô hiệu.

===

3. Các trường hợp có phát sinh quyền thừa kế thế vị:

Theo quy định tại Điều 652 Bộ Luật dân sự 2015, thừa kế thế vị gồm các trường hợp sau:

• Cháu thế vị cha hoặc mẹ để hưởng di sản của ông, bà: Trường hợp này xảy ra khi con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng thời điểm người để lại di sản, cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống.
• Chắt thế vị cha hoặc mẹ để hưởng di sản của cụ: Trường hợp này xảy ra khi cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống.

===

4. Điều kiện để được hưởng quyền thừa kế thế vị:

Điều kiện để được hưởng quyền thừa kế thế vị là:

• Người được thế vị phải là người con có đủ điều kiện được hưởng thừa kế của người để lại di sản. Theo quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 651 Bộ luật dân sự 2015, con đẻ hoặc con nuôi đều được quy định là hàng thừa kế thứ nhất. Tuy nhiên, cần lưu ý, người con này nếu thuộc một trong các trường hợp sau thì sẽ không được hưởng di sản:
  • Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó
  • Người vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản
  • Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng
  • Người có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc; giả mạo di chúc, sửa chữa di chúc, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản
• Người được thế vị phải là người đã chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người để lại di sản. Trong trường hợp người con này chết sau người để lại di sản, quyền thừa kế theo pháp luật của người này đã phát sinh trước thời điểm người này chết nên con hoặc cháu của người này sẽ thừa kế theo hàng thừa kế chứ không đặt ra vấn đề thừa kế kế vị.
• Người thế vị phải có quan hệ huyết thống với người được thế vị (con đẻ, cháu ruột). Điều 651 Bộ Luật dân sự 2015 có quy định cả con đẻ và con nuôi đều thuộc hàng thừa kế thứ nhất trong thừa kế theo pháp luật. Tuy nhiên, đối với vấn đề thế vị, con nuôi của người được thế vị theo quy định trong pháp luật hôn nhân, gia đình không đương nhiên trở thành cháu của người để lại di sản.
• Người được thế vị phải thuộc hàng thừa kế thứ nhất và vẫn còn người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Như quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự 2015, người được thế vị phải là con của người để lại di sản, tức là hàng thừa kế thứ nhất theo quy định tại Điều 651.

Như vậy, người thế vị sẽ được hưởng di sang ngang bằng với những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Tuy nhiên, nếu những người ở hàng thừa kế thứ nhất không còn sống thì “người thế vị” lúc này sẽ hưởng thừa kế với tư cách người ở hàng thừa kế thứ hai thay vì đặt ra vấn để “người thế vị”.

===

5. Tóm lược tư vấn về vấn đề thừa kế thế vị theo pháp luật

Nhìn chung khách hàng cần nắm vững các trường hợp và điều kiện để phát sinh quyền thừa kế kế vị để tránh nhầm lẫn với những trường hợp thừa kế theo hàng thừa kế, từ đó xác định được trình tự, thủ tục tiến hàng thừa hưởng thừa kế. Ngoài ra cũng cần lưu ý một số trường hợp không được thừa hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật để tránh mất công và những tranh chấp về sau. 

===

Trên đây là phần tư vấn về vấn đề Thừa kế thế vị theo pháp luật. Để được tư vấn chi tiết hơn và được giải đáp các thắc mắc trong từng trường hợp cụ thể, hãy gọi TỔNG ĐÀI TƯ VẤN PHÁP LUẬT. Bạn sẽ được giải thích cặn kẽ những gì chưa thể hiện được hết trong bài viết này.

6. Dịch vụ luật sư tư vấn và thực hiện dịch vụ về thừa kế, di chúc của Luật Thái An

Sử dụng dịch vụ luật sư tư vấn về thừa kế và di chúc là rất khôn ngoan vì bạn sẽ hiểu rõ hơn về quyền và lợi ích hợp pháp của mình, từ đó biết cách xử lý đúng đắn trong các mối quan hệ với những đồng người thừa kế khác, hoặc với những người thừa kế của bạn trong tương lai. Hãy gọi Tổng đài tư vấn pháp luật của Luật Thái An để được tư vấn cụ thể.

===

Trường hợp bạn có những khúc mắc, thậm chí là tranh chấp liên quan tới thừa kế, di chúc thì luật sư sẽ giúp bạn xử lý các trường hợp đó một cách chuyên nghiệp và có lợi nhất trong khuôn khổ pháp luật cho phép.

===

HÃY LIÊN HỆ NGAY ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ SỬ DỤNG DỊCH VỤ

• About
• Latest Posts

Nguyễn Văn Thanh

Giám đốc at Công ty Luật Thái An

Tiến sỹ luật học, Luật sư Nguyễn Văn Thanh là thành viên Đoàn Luật sư TP. Hà Nội và Liên đoàn Luật sư Việt Nam.
Lĩnh vực hành nghề chính:
* Tư vấn pháp luật: Doanh nghiệp, Đầu tư, Xây dựng, Thương mại, Lao động, Dân sự, Hình sự, Đất đai, Hôn nhân và gia đình
* Tố tụng và giải quyết tranh chấp: Kinh doanh thương mại, Đầu tư, Xây dựng, Lao động, Bảo hiểm, Dân sự, Hình sự, Hành chính, Đất đai, Hôn nhân và gia đình

Latest posts by Nguyễn Văn Thanh (see all)

• Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11: Ngày nghỉ mới của người lao động - 05/11/2026
• Thông báo khẩn cấp về việc mạo danh Công ty Luật Thái An - 23/10/2026
• Luật sư bào chữa tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản - 23/10/2026