Hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì?

Trong cuộc sống hàng ngày, việc thiếu hiểu biết pháp luật và thiếu kỹ năng ứng xử là một trong những nguyên nhân khiến cho các tranh chấp xảy ra ngày một nhiều. Thông thường, các tranh chấp sẽ được hòa giải nhưng nếu hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì người có tranh chấp cần phải làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình? Chúng tôi sẽ giải đáp các thắc mắc cho bạn.

Công ty Luật Thái An tự hào khi có đội ngũ luật sư và chuyên viên tư vấn dày dặn kinh nghiệm khi đã có hơn chục năm hành nghề cung cấp các dịch vụ tư vấn pháp lý. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ tư vấn về hòa giải tranh chấp đất đai không thành.

Câu hỏi của khách hàng về vấn đề hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì?

Chào luật sư. Tôi tên là Nguyễn Văn Mậu, 51 tuổi, hiện đang cư trú tại Đông Anh, Hà Nội. Tôi có một thắc mắc về vấn đề hòa giải tranh chấp đất đai không thành như sau mong được luật sư giải đáp giúp cho:

Gia đình tôi có một mảnh đất ao nhỏ, nằm trải dài theo ranh giới của nhà ông Nguyễn Văn Tới (là hàng xóm sát bên). Từ trước tới giờ, gia đình tôi vẫn khai thác mảnh đất ao đó bình thường. Tuy nhiên thời gian gần đây, gia đình ông Tới cho rằng, mảnh đất ao thuộc quyền sử dụng của gia đình ông Tới nên đã viết đơn tố cáo ra Ủy ban nhân dân xã để yêu cầu xác định mảnh đất ao trên là của gia đình ông Tới.

Ủy ban nhân dân xã đã hòa giải tranh chấp đất đai nhưng không thành. Và có Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai không thành. Xin hỏi: Trường hợp hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì?

Luật Thái An trả lời câu hỏi về hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì?

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi. Về vấn đề hòa giải tranh chấp đất đai không thành, chúng tôi xin trả lời như dưới đây:

1. Cơ sở pháp lý để trả lời câu hỏi về hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì?

Cơ sở pháp lý điều chỉnh về vấn đề hòa giải tranh chấp đất đai không thành là các văn bản pháp luật sau đây:

• Luật Đất đai 2013;
• Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai;
• Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP ngày 5/5/2017
• Bộ luật tố tụng dân sự 2015

2. Hòa giải tranh chấp đất đai không thành có phải là điều kiện để thụ lý giải quyết vụ án tranh chấp đất đai hay không?

Đầu tiên, bạn cần hiểu rõ tại sao phải thông qua thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai ở Ủy ban nhân dân xã đối với tranh chấp của gia đình bạn. Theo quy định của pháp luật, các loại tranh chấp đất đai phổ biến hiện nay như sau:

• Tranh chấp về ai là người có quyền sử dụng đất
• Tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất
• Tranh chấp giao dịch về quyền sử dụng đất
• Tranh chấp về chia tài sản chung là quyền sử dụng đất

Đối chiếu với tranh chấp đất đai mà bạn đề cập trong câu hỏi thuộc trường hợp tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất. Về hòa giải tranh chấp đất đai không thành đối với trường hợp tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất được quy định như sau:

• Căn cứ Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP ngày 5/5/2017 của Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao: Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa thông qua hòa giải tranh chấp đất đai ở UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp  quy định tại Điều 202 Luật Đất Đai năm 2013 thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo quy định tại Khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.
• Đối với các tranh chấp còn lại như: Tranh chấp liên quan đến thừa kế quyền sử dụng đất, tranh chấp liên quan đến giao dịch về quyền sử dụng đất, tranh chấp về chia tài sản chung là quyền sử dụng đất… thì không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai ở cơ sở trước khi khởi kiện đến tòa án.

• Do đó, hòa giải tranh chấp đất đai không thành cũng là một trong những điều kiện bắt buộc của các tranh chấp đất đai giải quyết vấn đề ai là người có quyền sử dụng đất. Trước khi yêu cầu giải quyết tranh chấp của gia đình bạn ở cơ quan có thẩm quyền thì bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai nêu trên.

===

3. Thủ tục để lập Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai không thành ở UBND xã là gì?

Theo Điều 202, Điều 203 Luật Đất Đai 2013 thì hòa giải tranh chấp đất đai ở UBND cấp xã mà các bên tranh chấp không thể hòa giải được thì phải gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất đang tranh chấp để hòa giải.

Ủy ban nhân dân xã sau khi nhận được đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai thì phải tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình quản lý. UBND xã có trách nhiệm thực hiện các công việc dưới đây:

• Thẩm tra, xác minh để tìm hiểu nguyên nhân của tranh chấp, đồng thời thu thập giấy tờ, các tài liệu liên quan đến tranh chấp do các bên cung cấp đất để xác định nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất, hiện trạng sử dụng đất.
• Thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai bao gồm: Chủ tịch UBND hoặc phó chủ tịch UBND là chủ tịch hội đồng; Đại diện Ủy ban mặt trận tổ quốc xã; trưởng thôn xóm. Ngoài ra cũng có thể có thêm Hội Phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh và Đoàn thanh niên.
• Tổ chức cuộc họp hòa giải có sự tham gia đầy đủ của các bên tranh chấp và các thành viên của Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai. Việc hòa giải chỉ được tiến hành khi cả hai bên tranh chấp đều có mặt. Trường hợp một trong các bên tranh chấp vắng mặt lần thứ hai thì được xem là hòa giải tranh chấp đất đai không thành.

Kết quả của việc hòa giải tranh chấp đất được phải được lập thành biên bản.

Biên bản giải quyết tranh chấp đất đai phải có các nội dung như sau:

• Địa điểm tiến hành;
• Thành phần tham dự:
• Tóm tắt nội dung tranh chấp;
• Ý kiến của Hội đồng hòa giải tranh chấp;
• Những nội dung đã được các bên thống nhất thỏa thuận
• Những nội dung các bên không thỏa thuận được.

Lưu ý: Biên bản này phải có chữ ký của chủ tịch Hội đồng, các bên tranh chấp có mặt tại buổi hòa giải tranh chấp đất đai, các thành viên khác có mặt và phải có đóng dấu của Ủy ban nhân dân cấp xã, được lưu tại Ủy ban và gửi cho các bên tranh chấp.

Sau thời hạn 10 ngày kể từ ngày lập Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai thành mà các bên tranh chấp có ý kiến khác với nội dung đã thống nhất trong Biên bản thì phải tổ chức lại cuộc họp Hội đồng hòa giải để xem xét giải quyết đối với ý kiến bổ sung. Sau đó có thể lập Biên bản hòa giải thành hoặc Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai không thành.

===

Sau khi hòa giải tranh chấp đất đai, có hai khả năng xảy ra:

• Hòa giải tranh chấp đất đai thành: Trường hợp hòa giải thành dẫn tới có thay đổi hiện trạng về ranh giới, người sử dụng đất thì UBND cấp xã phải gửi Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai thành đến Phòng Tài nguyên và Môi trường đối với trường hợp tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau; hoặc gửi đến Sở Tài nguyên và môi trường đối với các trường hợp khác.

Các cơ quan này có trách nhiệm phải trình UBND cùng cấp quyết định công nhận việc thay đổi ranh giới thửa đất và cấp mới giới chứng nhận quyền sử dụng đất.

• Hòa giải tranh chấp đất đai không thành: Trong trường hợp hòa giải giữa các bên tranh chấp không thành hoặc hòa giải thành mà ít nhất một trong các bên có ý kiến thay đổi thì Ủy ban nhân dân cấp xã phải lập Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai không thành.

Bạn cần kiểm tra xem trước khi ban hành quyết định hòa giải tranh chấp đất đai không thành, UBND xã đã thực hiện đúng quy trình chúng tôi nêu ở trên để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có khi tiến hành các bước tiếp theo sau khi hòa giải tranh chấp đất đai không thành.

4. Sau khi hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì?

Sau khi đã có Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì cần tiến hành tiếp các bước sau:

• Đối với tranh chấp đất đai mà bạn có giấy chứng nhận hoặc có một trong những loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai 2013 thì có quyền gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân có thẩm quyền để giải quyết.
• Tranh chấp đất đai mà bạn không có giấy giấy chứng nhận hoặc có một trong những loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật Đất đai 2013 thì bạn chọn một trong hai hình thức:

• • Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp xã theo quy định tại Khoản 3 Điều 203 Luật Đất đai 2013 (tiếp tục giải quyết tại UBND nhưng không phải thủ tục hòa giải mà là thủ tục giải quyết tranh chấp)
  • hoặc Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về thẩm quyền giải quyết tranh chấp của Tòa án sau khi hòa giải tranh chấp đất đai không thành được xác định như sau:

• Theo điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS 2015 thì trường hợp đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết.
• Như vậy, tranh chấp đất đai mà bạn nêu ở câu hỏi sẽ do Tòa án nơi  có mảnh đất ao đang tranh chấp giải quyết, cụ thể là Tòa án nhân dân huyện Đông Anh.
• Tuy nhiên, nếu tranh chấp của mình có liên quan đến đương sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đang ở nước ngoài thì thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp Tỉnh.

Bạn cần lưu ý: Nếu đã gửi đơn yêu cầu UBND xã giải quyết tranh chấp, UBND đã và đang giải quyết đơn khởi kiện của đương sự thì đương sự không có quyền khởi kiện đến Tòa án theo thủ tục tố tụng chung.

===

5. Tóm tắt ý kiến tư vấn về vấn đề hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì?

Với những phân tích ở trên, có thể tóm tắt ý kiến tư vấn về việc hòa giải tranh chấp đất đai không thành của gia đình bạn như sau: Khi gia đình bạn và gia đình ông Nguyễn Văn Tới đã hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì một trong hai bên có quyền khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền để giải quyết theo thủ tục chung.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về vấn đề hòa giải tranh chấp đất đai không thành thì làm gì. Nếu bạn cần được tư vấn chi tiết về vấn đề này hay bạn muốn khởi kiện tranh chấp ra Tóa án thì hãy gọi Tổng đài tư vấn luật đất đai  – luật sư sẽ luôn sẵn sàng hỗ trợ!

===

6. Dịch vụ tư vấn luật đất đai, nhà ở và Dịch vụ giải quyết tranh chấp đất đai, nhà ở của Luật Thái An

Sử dụng dịch vụ luật sư tư vấn về đất đai, nhà ở là sự lựa chọn rất khôn ngoan. Bởi bạn sẽ hiểu về quyền và lợi ích hợp pháp của mình, từ đó biết cách xử lý đúng đắn trong các tình huống liên quan tới đất đai, nhà ở.

===

Trường hợp bạn có những khúc mắc, thậm chí là tranh chấp liên quan tới nhà ở, đất đai thì luật sư sẽ giúp bạn xử lý các trường hợp đó một cách chuyên nghiệp và có lợi nhất cho bạn trong khuôn khổ pháp luật cho phép.

HÃY LIÊN HỆ NGAY VỚI LUẬT THÁI AN ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ SỬ DỤNG DỊCH VỤ!

• About
• Latest Posts

Nguyễn Văn Thanh

Tiến sỹ luật học, Luật sư Nguyễn Văn Thanh – Giám đốc Công ty luật Thái An:
• Thành viên Đoàn Luật sư TP. Hà Nội và Liên đoàn Luật sư Việt Nam
• Lĩnh vực hành nghề chính:
* Tư vấn pháp luật: Doanh nghiệp, Đầu tư, Xây dựng, Thương mại, Lao động, Dân sự, Hình sự, Đất đai, Hôn nhân và gia đình
* Tố tụng và giải quyết tranh chấp: Kinh doanh thương mại, Đầu tư, Xây dựng, Lao động, Bảo hiểm, Dân sự, Hình sự, Hành chính, Đất đai, Hôn nhân và gia đình

Latest posts by Nguyễn Văn Thanh (see all)

• Điều kiện xây dựng nhà ở thương mại - 23/10/2026
• Cắt giảm lao động trong trường hợp bất khả kháng - 23/10/2026
• Tạm đình chỉ công việc của người lao động - 23/10/2026