Hướng dẫn viết đơn khởi kiện đòi nợ

Khi các bên không thể tự thỏa thuận hoặc người vay cố tình không trả, biện pháp pháp lý hiệu quả nhất là khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình này chính là soạn thảo và nộp “đơn khởi kiện đòi nợ” đúng quy định.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ: đơn khởi kiện đòi nợ là gì, khi nào nên khởi kiện, hồ sơ cần chuẩn bị, mẫu đơn ra sao, và quy trình giải quyết của Tòa án.

1. Đơn khởi kiện đòi nợ là gì?

Đơn khởi kiện đòi nợ là văn bản do cá nhân hoặc tổ chức có quyền lợi bị xâm phạm (người cho vay) gửi lên Tòa án nhân dân để yêu cầu giải quyết tranh chấp với bên nợ (bị đơn) vì không thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Văn bản này là căn cứ để Tòa án thụ lý vụ án và xem xét việc đòi lại khoản nợ theo quy định của pháp luật, bao gồm cả yêu cầu về tiền gốc, lãi và thiệt hại (nếu có). 

Đơn khởi kiện là cơ sở pháp lý đầu tiên để Tòa án xem xét việc có thụ lý vụ án hay không. Vì vậy, nếu đơn không đúng hình thức, thiếu nội dung hoặc sai thẩm quyền, Tòa án có thể trả lại đơn hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung.

Xem thêm: CÁC BƯỚC KHỞI KIỆN ĐÒI NỢ

2. Cơ sở pháp lý quy định về đơn khởi kiện đòi nợ

Cơ sở pháp lý điều chỉnh quy định về đơn khởi kiện đòi nợ là các văn bản pháp luật sau đây:

  • Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
  • Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025

3. Khi nào nên làm đơn khởi kiện đòi nợ?

Không phải mọi trường hợp nợ đều cần hoặc nên đưa ra Tòa. Việc khởi kiện được xem là giải pháp cuối cùng khi các biện pháp hòa giải, thương lượng, đòi nợ hợp pháp đều không đạt kết quả.

Bạn có thể nộp đơn khởi kiện khi:

  • Bên vay không trả nợ đúng hạn, dù đã được nhắc nhở, yêu cầu nhiều lần.

  • Bên nợ trốn tránh nghĩa vụ, thay đổi nơi cư trú, cố tình kéo dài thời gian.

  • Có hợp đồng vay, biên nhận, hoặc chứng cứ rõ ràng chứng minh việc cho vay hoặc giao dịch.

  • Các bên không tự thỏa thuận được phương án trả nợ.

Lưu ý: Nếu người vay có hành vi gian dối, bỏ trốn, chiếm đoạt tài sản, vụ việc có thể bị xem xét dưới góc độ hình sự (tội lừa đảo hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản). Khi đó, người bị hại có thể tố giác tội phạm thay vì khởi kiện dân sự.

4. Hướng dẫn viết đơn khởi kiện đòi nợ

Đơn khởi kiện đòi nợ phải được lập theo mẫu quy định tại Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, và có đầy đủ các nội dung cơ bản sau:

  • Ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện;
  • Tên Tòa án nhận đơn khởi kiện;
  • Tên, nơi cư trú, làm việc của người khởi kiện là cá nhân hoặc trụ sở của người khởi kiện là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có).
  • Trường hợp các bên thỏa thuận địa chỉ để Tòa án liên hệ thì ghi rõ địa chỉ đó;
  • Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền và lợi ích được bảo vệ là cá nhân hoặc trụ sở của người có quyền và lợi ích được bảo vệ là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có);
  • Tên, nơi cư trú, làm việc của người bị kiện là cá nhân hoặc trụ sở của người bị kiện là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp không rõ nơi cư trú, làm việc hoặc trụ sở của người bị kiện thì ghi rõ địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng của người bị kiện;
  • Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cá nhân hoặc trụ sở của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax và địa chỉ thư điện tử (nếu có).
  • Trường hợp không rõ nơi cư trú, làm việc hoặc trụ sở của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì ghi rõ địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
  • Quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm; những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết đối với người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Mô tả ngắn gọn quá trình vay nợ, số tiền hoặc tài sản cho vay, thời hạn trả nợ.; Yêu cầu Tòa án giải quyết việc gì ?
  • Họ, tên, địa chỉ của người làm chứng (nếu có);
  • Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện.

Mẫu đơn khởi kiện vụ án dân sự mới nhất hiện nay là Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP.

Dưới đây là mẫu đơn khởi kiện đòi nợ bạn có thể tham khảo:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

……(1), ngày….. tháng …… năm……

ĐƠN KHỞI KIỆN ĐÒI NỢ

Kính gửi: TÒA ÁN  NHÂN DÂN  (2)………………………

Người khởi kiện: (3) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Địa chỉ: (4) ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: ………………….(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: …………………………………………………………………………………………………………………………. (nếu có)

Người bị kiện: (5) ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Địa chỉ (6) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: ………………….(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: …………………………………………………. (nếu có)

Người có quyền, lợi ích được bảo vệ (nếu có)(7) ……………………………………………………………………………………………………….

Địa chỉ: (8) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: …………………(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử : …………………………………………(nếu có)

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có) (9) ………………………………………………………………………………………………….

Địa chỉ: (10) …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: ………………….(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: ..………………………..………………. (nếu có)

Yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau đây:(11)

………………………………………………………………………………………………………………………………

Người làm chứng (nếu có) (12) ………………………………………………………….

Địa chỉ: (13) …………………………………………………………………………………..

Số điện thoại: …………………(nếu có); số fax: ………………….(nếu có)

Địa chỉ thư điện tử: ……………………………….………… (nếu có).

Danh mục tài liệu, chứng kèm theo đơn khởi kiện gồm có: (14) …………

  1. Bản sao hợp đồng vay/biên nhận.
  2. Bản sao CCCD, hộ khẩu của các bên.
  3. Các chứng cứ liên quan khác (tin nhắn, chứng từ chuyển khoản…).

Kính đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết theo đúng quy định pháp luật.

………, ngày …… tháng …… năm ……
Người khởi kiện
(ký và ghi rõ họ tên)

Để điền các thông tin vào mẫu đơn khởi kiện trên, tại Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP có hướng dẫn như sau:

(1) Ghi địa điểm làm đơn khởi kiện (ví dụ: Hà Nội, ngày….. tháng….. năm……).

(2) Ghi tên Toà án có thẩm quyền giải quyết vụ án;

Người khởi kiện đòi nợ cần nộp đơn khởi kiện đòi nớ tới Tòa án có thẩm quyền. Nếu nộp sai địa chỉ, đơn sẽ bị trả lại hoặc chuyển sang tòa án có thẩm quyền.

Từ ngày 01/7/2025, theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi), hệ thống Tòa án được tổ chức lại, bỏ cấp huyện, thay bằng Tòa án nhân dân khu vực.

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 Luật tổ chức Tòa án nhân dân 2024 (Sửa đổi, bổ sung 2025) về tổ chức của hệ thống Tòa án quy định hệ thống TAND tại Việt Nam bao gồm:

  • Tòa án nhân dân tối cao;
  • Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương (Sau đây gọi là TAND cấp tỉnh);
  • Tòa án nhân dân khu vực;
  • …

Theo quy định tại Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự được sửa đổi bởi Khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về giao dịch dân sự, hợp đồng dân sự.

Đồng thời, theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án nhân dân nơi bị đơn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về giao dịch dân sự, hợp đồng dân sự.

Căn cứ các quy định trên, người cho vay nếu muốn khởi kiện đòi nợ thì có thể gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực nơi người vay cư trú hoặc làm việc.

Lưu ý: Nơi cư trú là nơi thường trú hoặc nơi tạm trú.

(3) Nếu người khởi kiện là cá nhân thì ghi họ tên.

Đối với trường hợp người khởi kiện là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức làm chủ hành vi thì ghi họ tên, địa chỉ của người đại diện hợp pháp của cá nhân đó.

Nếu người khởi kiện là cơ quan, tổ chức thì ghi tên cơ quan, tổ chức và ghi họ, tên của người đại điện hợp pháp của cơ quan, tổ chức khởi kiện đó.

(4) Ghi nơi cư trú tại thời điểm nộp đơn khởi kiện. Nếu người khởi kiện là cá nhân, thì ghi đầy đủ địa chỉ nơi cư trú; nếu người khởi kiện là cơ quan, tổ chức, thì ghi địa chỉ trụ sở chính của cơ quan, tổ chức đó.

(5), (7), (9) và (12) Ghi tương tự như hướng dẫn tại điểm (3).

(6), (8), (10) và (13) Ghi tương tự như hướng dẫn tại điểm (4).

(11) Nêu cụ thể từng vấn đề yêu cầu Toà án giải quyết.

Thí dụ:

Ngày …/…/……, tôi có cho ông/bà …………… vay số tiền ………… đồng, thời hạn trả nợ đến ngày …/…/…… theo biên nhận (hoặc hợp đồng) đính kèm.
Đến nay, ông/bà ………… chưa thực hiện nghĩa vụ trả nợ dù tôi đã nhiều lần yêu cầu.
Vì vậy, tôi làm đơn này đề nghị Tòa án nhân dân ………………… xem xét, buộc ông/bà …………

Tôi đã nhiều lần nhắc nhở, gửi thư yêu cầu … trả  nơ nhưng người này khất nợ, hứa hẹn trả nợ rồi không trả.

Yêu cầu Tòa án giải quyết:

    • Buộc bị đơn trả toàn bộ số tiền nợ gốc và lãi (nếu có).
    • Yêu cầu bồi thường thiệt hại (nếu chứng minh được).
    • Yêu cầu chịu án phí, lệ phí theo quy định.

(14) Ghi rõ tên các tài liệu kèm theo đơn khởi kiện gồm có những tài liệu nào và phải đánh số thứ tự .

(15) Ghi những thông tin mà người khởi kiện xét thấy cần thiết cho việc giải quyết vụ án.

(16) Nếu người khởi kiện là cá nhân thì phải có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khởi kiện đó;

Trường hợp người khởi kiện là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức làm chủ hành vi thì người đại diện hợp pháp đó phải ký tên điểm chỉ;

Trường hợp người khởi kiện, người đại diện hợp pháp không biết chữ, không nhìn được, không tự mình làm đơn khởi kiện, không tự mình ký tên hoặc điểm chỉ thì người có năng lực hành vi tố tụng dân sự đầy đủ làm chứng, ký xác nhận vào đơn khởi kiện.

Nếu là cơ quan tổ chức khởi kiện, thì người đại điện hợp pháp của cơ quan, tổ chức khởi kiện ký tên, ghi rõ họ tên, chức vụ của mình và đóng dấu của cơ quan, tổ chức đó. Trường hợp tổ chức khởi kiện là doanh nghiệp thì việc sử dụng con dấu theo quy định của Luật doanh nghiệp.

Nếu người khởi kiện không biết chữ thì phải có người làm chứng ký xác nhận theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 189 của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

đơn khởi kiện đòi nợ
Hướng dẫn viết đơn khởi kiện đòi nợ chi tiết nhất – Nguồn: Luật Thái An

5. Hồ sơ khởi kiện đòi nợ cần chuẩn bị

Khi nộp đơn, kèm theo đơn khởi kiện đòi nợ, bạn cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để Tòa án xem xét thụ lý:

Hồ sơ gồm:

  • Đơn khởi kiện (bản chính, ký tên).

  • Bản sao công chứng CMND/CCCD, hộ khẩu của người khởi kiện.

  • Tài liệu chứng minh quan hệ vay nợ hoặc giao dịch:

    • Hợp đồng vay tiền, biên nhận, giấy vay viết tay, hóa đơn, email, tin nhắn, chứng từ chuyển khoản…

  • Tài liệu chứng minh bị đơn vi phạm nghĩa vụ (không trả nợ, không liên lạc…).

  • Giấy tờ chứng minh nơi cư trú hoặc làm việc của bị đơn (nếu có).

  • Biên lai nộp tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm (sau khi Tòa án thông báo).

6. Quy trình nộp đơn khởi kiện đòi nợ tại Tòa án

Bạn cần nộp đơn khởi kiện đòi nợ theo đúng quy định của pháp luật. Pháp luật cũng quy định uy trình xử lý đơn là bước tiếp theo sau khi hoàn thành quy trình nộp đơn khởi kiện đòi nợ, chi tiết có tại bài viết NỘP ĐƠN KHỞI KIỆN NHƯ THẾ NÀO ?

7. Dịch vụ hỗ trợ khởi kiện đòi nợ

Đối với những vụ việc số tiền lớn, chứng cứ phức tạp, hoặc bên nợ cố tình trốn tránh, bạn nên nhờ đến luật sư hoặc công ty luật có kinh nghiệm trong lĩnh vực dân sự – tố tụng.

Luật sư có thể giúp bạn:

  • Soạn thảo đơn khởi kiện và hồ sơ đầy đủ, đúng quy định.

  • Đại diện làm việc với Tòa án và cơ quan thi hành án.

  • Tư vấn chiến lược xử lý, hòa giải, hoặc thương lượng hiệu quả.

  • Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn tại phiên tòa.

Kết luận

Việc soạn và nộp đơn khởi kiện đòi nợ là bước đi quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khi bị vi phạm nghĩa vụ thanh toán.
Tuy thủ tục pháp lý có thể phức tạp, nhưng nếu chuẩn bị kỹ hồ sơ, chứng cứ rõ ràng, xác định đúng thẩm quyền, bạn hoàn toàn có thể thu hồi được khoản nợ thông qua con đường pháp luật minh bạch và hiệu quả.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc viết đơn hoặc cần hỗ trợ về thủ tục khởi kiện, hãy liên hệ luật sư hoặc đơn vị tư vấn pháp lý uy tín để được hướng dẫn chi tiết, đảm bảo quyền lợi của mình được thực thi đúng quy định pháp luật.

Đàm Thị Lộc
Bài viết mới nhất của Đàm Thị Lộc (Xem tất cả)