Thi hành bản án hành chính – Bảo đảm công lý được thực thi

Thi hành bản án hành chính là bước hiện thực hóa các phán quyết của Tòa án, bảo đảm công lý được thực thi và pháp luật được tôn trọng. Đây là một khâu quan trọng trong quá trình bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức trước các hành vi hành chính trái pháp luật.

1. Thi hành án hành chính là gì?

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 71/2016/NĐ-CP quy định: Thi hành án hành chính là việc thi hành bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính được thi hành quy định tại Điều 309 Luật Tố tụng hành chính, trừ quyết định về phần tài sản trong bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính.

2. Những bản án hành chính của Tòa án được thi hành

Căn cứ Điều 309 thì những bản án hành chính của Tòa án được thi hành bao gồm:

Bản án, quyết định hoặc phần bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật.
Bản án, quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm.

3. Quyền, nghĩa vụ của người được thi hành bản án hành chính

Người được thi hành án có quyền, nghĩa vụ được quy định tại Điều 5 Nghị định 71/2016/NĐ-CP. Cụ thể như sau:

3.1 Quyền của người được thi hành bản án hành chính

Yêu cầu người phải thi hành án thực hiện nghĩa vụ trong bản án, quyết định của Tòa án
Yêu cầu Tòa án đã ra bản án, quyết định giải thích những điểm chưa rõ, đính chính sai sót
Được thông báo về thi hành án
Đề nghị Tòa án sơ thẩm ra quyết định buộc thi hành án khi hết thời hạn tự nguyện thi hành án;
Đề nghị người đứng đầu, người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp của người phải thi hành án kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo và xem xét xử lý trách nhiệm đối với người phải thi hành án, người đứng đầu của người phải thi hành án trong trường hợp chậm thi hành án, không chấp hành, chấp hành không đúng hoặc không đầy đủ nội dung bản án, quyết định của Tòa án;
Đề nghị cơ quan thi hành án dân sự nơi có Tòa án sơ thẩm theo dõi việc thi hành bản án hành chính;
Khiếu nại, tố cáo về thi hành án hành chính;
Ủy quyền cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

3.2 Nghĩa vụ của người được thi hành bản án hành chính

Thi hành bản án, quyết định của Tòa án;
Thông báo cho người phải thi hành án, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan khi có thay đổi về địa chỉ, nơi cư trú;
Thông báo kết quả thi hành án cho Tòa án sơ thẩm, người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp và cơ quan thi hành án dân sự nơi có Tòa án sơ thẩm trong trường hợp người được thi hành án là cơ quan.

4. Quyền, nghĩa vụ của người phải thi hành bản án hành chính

Người được thi hành án có quyền, nghĩa vụ được quy định tại Điều 6 Nghị định 71/2016/NĐ-CP. Cụ thể như sau:

4.1 Quyền của người phải thi hành án

Được thông báo về thi hành án;
Yêu cầu Tòa án đã ra bản án, quyết định giải thích những điểm chưa rõ, đính chính sai sót trong bản án, quyết định để thi hành;
Khiếu nại, tố cáo về thi hành án hành chính.

4.2 Nghĩa vụ của người phải thi hành án

Chấp hành đúng, đầy đủ, kịp thời bản án, quyết định của Tòa án;
Thông báo cho người được thi hành án, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan khi có thay đổi về địa chỉ, nơi cư trú;
Thông báo kết quả thi hành án cho Tòa án sơ thẩm, người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp và cơ quan thi hành án dân sự nơi có Tòa án sơ thẩm trong trường hợp người phải thi hành án là cơ quan;
Cung cấp thông tin, các tài liệu có liên quan về quá trình và kết quả thi hành án theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền

5. Thi hành bản án hành chính được thực hiện như thế nào?

Việc thi hành bản án hành chính của Tòa án được thực hiện theo quy định tại Điều 311 Luật tố tụng hành chính năm 2015 . Cụ thể như sau:

Trường hợp bản án của Tòa án về việc không chấp nhận yêu cầu khởi kiện quyết định hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh, danh sách cử tri : các bên đương sự phải tiếp tục thi hành các quyết định này theo quy định
Trường hợp bản án của Tòa án đã hủy toàn bộ hoặc một phần quyết định hành chính, quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh: Quyết định hoặc phần quyết định bị hủy không còn hiệu lực. Các bên đương sự căn cứ vào quyền và nghĩa vụ đã được xác định trong bản án, quyết định của Tòa án để thi hành;
Trường hợp bản án của Tòa án đã hủy quyết định kỷ luật buộc thôi việc: thì quyết định kỷ luật buộc thôi việc bị hủy không còn hiệu lực. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức đã ra quyết định kỷ luật buộc thôi việc phải thực hiện bản án, quyết định của Tòa án;
Trường hợp bản án của Tòa án đã tuyên bố hành vi hành chính đã thực hiện là trái pháp luật: người phải thi hành án phải đình chỉ thực hiện hành vi hành chính đó kể từ ngày nhận được bản án, quyết định của Tòa án;
Trường hợp bản án của Tòa án tuyên bố hành vi không thực hiện nhiệm vụ, công vụ là trái pháp luật: Người phải thi hành án phải thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật kể từ ngày nhận được bản án, quyết định của Tòa án;
Trường hợp bản án của Tòa án buộc cơ quan lập danh sách cử tri sửa đổi, bổ sung danh sách cử tri: Người phải thi hành án phải thực hiện ngay việc sửa đổi, bổ sung đó khi nhận được bản án, quyết định của Tòa án;
Trường hợp Tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: Người bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phải thi hành ngay khi nhận được quyết định;
Quyết định về phần tài sản trong bản án, quyết định của Tòa án: được thi hành theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.

Việc thi hành bản án hành chính sẽ được thực hiện theo 02 hình thức chính đó là tự nguyện thi hành bản án hành chính hoặc buộc phải thi hành bản án hành chính

6. Trường hợp tự nguyện thi hành bản án hành chính

Tùy từng trường hợp mà thời hạn tự nguyện thi hành bản án hành chính có thể là ngay khi nhận được bản án của Tòa án hoặc trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được bản án của Tòa án.

Người phải thi hành án có trách nhiệm tự nguyện thi hành bản án hành chính trong thời hạn quy định.

Cơ quan phải thi hành án phải thông báo bằng văn bản tình hình, kết quả thi hành án cho Tòa án sơ thẩm, Viện kiểm sát và cơ quan thi hành án dân sự cùng cấp với Tòa án sơ thẩm, đồng thời báo cáo cơ quan cấp trên trực tiếp trong thời hạn 3 ngày.

Quá thời hạn tự nguyện thi hành án mà người phải thi hành án không thi hành thì người được thi hành án có quyền gửi đơn đến Tòa án đã xét xử sơ thẩm ra quyết định buộc thi hành bản án hành chính.

7. Trường hợp buộc phải thi hành bản án hành chính

Căn cứ Điều 312 Luật tố tụng hành chính thì trong thời hạn 01 năm kể từ ngày hết thời hạn tự nguyện thi hành án mà người phải thi hành án không tự nguyện thi hành thì người được thi hành án có quyền gửi đơn kèm theo bản sao bản án, quyết định của Tòa án, tài liệu khác có liên quan đề nghị Tòa án sơ thẩm ra quyết định buộc thi hành bản án hành chính:

Đơn yêu cầu ra quyết định buộc thi hành bản án hành chính có các nội dung chủ yếu sau đây:

Tên, địa chỉ của người yêu cầu;
Tên Tòa án đã xét xử sơ thẩm được yêu cầu;
Tên, địa chỉ của người được thi hành án, người phải thi hành án;
Nội dung yêu cầu thi hành án;
Ngày, tháng, năm làm đơn;
Chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm đơn; trường hợp là pháp nhân thì phải có chữ ký của người đại diện hợp pháp và đóng dấu của pháp nhân.

Trường hợp người yêu cầu thi hành án chứng minh được do trở ngại khách quan hoặc do sự kiện bất khả kháng mà không thể yêu cầu thi hành án đúng thời hạn thì thời gian có trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng không tính vào thời hạn yêu cầu thi hành án.

Giải quyết Đơn yêu cầu ra quyết định buộc thi hành bản án hành

Sau khi nhận được Đơn yêu cầu thi hành án, trong 05 ngày, Tòa án sơ thẩm phải ra quyết định buộc thi hành án hành chính.
Quyết định buộc thi hành án phải được gửi cho người phải thi hành án, người được thi hành án, thủ trưởng cơ quan cấp trên trực tiếp của người phải thi hành án, Viện kiểm sát cùng cấp, cơ quan thi hành án dân sự nơi có Tòa án sơ thẩm để theo dõi việc thi hành bản án hành chính.
Khi nhận được quyết định buộc thi hành bản án hành chính, người phải thi hành án có trách nhiệm thi hành ngay.
Thủ trưởng cơ quan cấp trên trực tiếp của người phải thi hành án có trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc và xử lý trách nhiệm của người phải thi hành án theo quy định của pháp luật.

8. Việc đôn đốc thực hiện quyết định buộc thi hành bản án hành chính diễn ra như thế nào?

Trong 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định buộc thi hành án hành chính, người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp của người phải thi hành án có trách nhiệm ban hành văn bản chỉ đạo người phải thi hành án nghiêm chỉnh thi hành bản án, quyết định của Tòa án.

Trường hợp đã nhận được văn bản chỉ đạo mà người phải thi hành án vẫn không chấp hành, chấp hành không đúng hoặc không đầy đủ nội dung bản án, quyết định của Tòa án thì người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp có văn bản xem xét xử lý trách nhiệm hoặc đề nghị cơ quan, người có thẩm quyền xem xét xử lý trách nhiệm đối với người đứng đầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân là người phải thi hành án

9. Việc theo dõi quyết định buộc thi hành bản án hành chính được thực hiện thế nào?

Theo quy định tại Điều 14 Nghị định 71/2016/NĐ-CP thì theo dõi việc thi hành án hành chính, quyết định buộc thi hành án hành chính như sau:

Cơ quan thi hành án dân sự cùng cấp với Tòa án sơ thẩm có trách nhiệm tiếp nhận bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính do Tòa án gửi.
Khi nhận được bản án, quyết định của Tòa án, cơ quan thi hành án dân sự phân công Chấp hành viên thực hiện theo dõi việc thi hành án hành chính.
Trong 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định buộc thi hành án hành chính, Chấp hành viên được phân công theo dõi việc thi hành án phải làm việc với người phải thi hành án để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trong bản án, quyết định của Tòa án.

10. Dịch vụ tư vấn và hỗ trợ thi hành án của Công ty Luật Thái An

Quá trình thi hành bản án hành chính thường gặp phải không ít trở ngại, thách thức. Những khó khăn này có thể bắt nguồn từ việc cơ quan, tổ chức chậm chấp hành quyết định của tòa án, hoặc từ những vướng mắc liên quan đến việc xác định trách nhiệm, thẩm quyền, cũng như các phương thức, thủ tục thực hiện thi hành án.

Thậm chí, nhiều trường hợp còn xuất hiện những bất đồng, tranh chấp giữa các bên liên quan, gây kéo dài thời gian thi hành án và làm giảm hiệu quả của bản án. Chính vì vậy, việc có một đơn vị luật uy tín, giàu kinh nghiệm đồng hành trong toàn bộ quá trình thi hành bản án hành chính không chỉ giúp tháo gỡ những khó khăn pháp lý mà còn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức được thực thi một cách nhanh chóng, đầy đủ.

Với nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực pháp luật hành chính, Công ty Luật Thái An đã đồng hành và hỗ trợ hàng trăm cá nhân, tổ chức trong việc giải quyết các vụ việc hành chính. Chúng tôi cung cấp dịch vụ toàn diện, từ tư vấn, khiếu nại, khởi kiện hành chính đến thi hành bản án hành chính.

Điểm mạnh nổi bật của Luật Thái An nằm ở đội ngũ luật sư am hiểu sâu sắc pháp luật hành chính, giàu kinh nghiệm làm việc với các cơ quan nhà nước ở nhiều cấp khác nhau, cùng phong cách làm việc chuyên nghiệp, tận tâm, minh bạch và luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu.

Khi sử dụng dịch vụ tư vấn và hỗ trợ thi hành bản án hành chính tại Luật Thái An, khách hàng sẽ được hưởng các quyền lợi bao gồm:

Tư vấn chi tiết về toàn bộ quy trình thi hành bản án, quyền và nghĩa vụ của các bên, giúp khách hàng nắm rõ các bước thực hiện và phòng tránh rủi ro pháp lý;
Soạn thảo, rà soát hồ sơ, văn bản yêu cầu thi hành án đúng quy định pháp luật, đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của từng văn bản;
Đại diện khách hàng làm việc trực tiếp với cơ quan thi hành án và các bên liên quan, xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình thi hành;
Đề xuất các giải pháp pháp lý kịp thời, phù hợp với từng trường hợp cụ thể, bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Với phương châm “Tận tâm – Hiệu quả – Uy tín”, Công ty Luật Thái An cam kết đồng hành cùng khách hàng trong mọi bước của quá trình thi hành bản án hành chính, giúp công tác thi hành trở nên hiệu quả, nhanh chóng và tuân thủ đúng pháp luật.

Giới thiệu tác giả
Bài viết mới nhất

Đàm Thị Lộc

Luật sư at Công ty Luật Thái An

Luật sư Đàm Thị Lộc:
• Thành viên Đoàn Luật sư TP. Hà Nội và Liên đoàn Luật sư Việt Nam
• Cử nhân luật Đại học Luật Hà Nội
• Lĩnh vực hành nghề chính:
* Tư vấn pháp luật: Doanh nghiệp, Đầu tư, Xây dựng, Thương mại, Lao động, Dân sự, Hình sự, Đất đai, Hôn nhân và gia đình
* Tố tụng và giải quyết tranh chấp: Kinh doanh thương mại, Đầu tư, Xây dựng, Lao động, Bảo hiểm, Dân sự, Hình sự, Hành chính, Đất đai, Hôn nhân và gia đình

Bài viết mới nhất của Đàm Thị Lộc (Xem tất cả)