Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài là thủ tục được áp dụng khi vợ chồng cùng đồng ý chấm dứt hôn nhân nhưng có yếu tố nước ngoài liên quan đến quốc tịch, nơi cư trú, việc đăng ký kết hôn hoặc tài sản. Thủ tục này có thể phức tạp hơn ly hôn thông thường do một bên đang ở nước ngoài, giấy tờ được cấp ở nước ngoài hoặc cần xác định đúng Tòa án có thẩm quyền.
Vậy ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài được giải quyết ở đâu? Hồ sơ gồm những giấy tờ gì? Người đang ở nước ngoài có thể vắng mặt khi giải quyết ly hôn không? Bài viết dưới đây của Công ty Luật Thái An sẽ giúp bạn hiểu rõ các vấn đề này.
1. Căn cứ pháp lý về ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài
Việc giải quyết ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài chủ yếu căn cứ vào các văn bản sau:
- Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
- Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015
- Các quy định pháp luật về hộ tịch và các văn bản có liên quan đến giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp.
2. Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài là những trường hợp nào?
Theo khoản 25 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài là quan hệ mà ít nhất một bên tham gia là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài; hoặc quan hệ giữa các bên đều là công dân Việt Nam nhưng căn cứ xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó theo pháp luật nước ngoài, phát sinh tại nước ngoài hoặc tài sản liên quan nằm ở nước ngoài.
Như vậy, ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài có thể thuộc một trong các trường hợp sau:
Trường hợp 1: Vợ hoặc chồng là người nước ngoài
Ví dụ: Người vợ là công dân Việt Nam, người chồng là công dân Hàn Quốc. Hai người kết hôn tại Việt Nam, hiện cùng đồng ý ly hôn và đã thống nhất việc nuôi con. Đây là trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài.
Trường hợp 2: Vợ hoặc chồng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài
Ví dụ: Hai vợ chồng đều là công dân Việt Nam. Sau khi kết hôn, người chồng sang Đức định cư, người vợ sống tại Hà Nội. Hai bên cùng thống nhất ly hôn. Trường hợp này có yếu tố nước ngoài do một bên là người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Trường hợp 3: Cả hai đều là công dân Việt Nam nhưng việc kết hôn hoặc chấm dứt quan hệ hôn nhân có liên quan đến nước ngoài
Ví dụ: Hai công dân Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản, kết hôn theo pháp luật Nhật Bản và có giấy chứng nhận kết hôn do cơ quan Nhật Bản cấp. Khi muốn ly hôn, họ cần xem xét thủ tục ghi chú kết hôn tại Việt Nam và xác định cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Trường hợp 4: Vợ chồng có tài sản chung ở nước ngoài
Ví dụ: Hai vợ chồng đều là công dân Việt Nam, đang sinh sống tại Việt Nam nhưng cùng sở hữu một căn hộ tại Pháp. Khi thuận tình ly hôn, tài sản ở nước ngoài là yếu tố cần xem xét. Riêng việc giải quyết bất động sản ở nước ngoài phải tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản theo khoản 3 Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.
Lưu ý: Việc có yếu tố nước ngoài không đồng nghĩa mọi trường hợp đều được giải quyết tại Việt Nam. Cần xem xét quốc tịch, nơi thường trú của các bên, loại yêu cầu và quy định về thẩm quyền của Tòa án.
3. Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài do Tòa án nào giải quyết?
Theo Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài hoặc giữa người nước ngoài với nhau thường trú tại Việt Nam có thể được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định pháp luật.
Đối với thủ tục tại Việt Nam, cần xác định thẩm quyền theo Bộ luật Tố tụng dân sự hiện hành, bao gồm thẩm quyền theo loại việc, thẩm quyền quốc tế và thẩm quyền theo lãnh thổ.
Sau khi các quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các yêu cầu về hôn nhân và gia đình thuộc phạm vi luật định. Tuy nhiên, không nên mặc định rằng mọi trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài đều thuộc một Tòa án cụ thể. Cần kiểm tra quy định áp dụng cho từng hồ sơ.
Ví dụ: Người vợ cư trú tại Hà Nội, người chồng đang sinh sống ở nước ngoài. Hai bên cùng đồng ý ly hôn và không tranh chấp về con chung, tài sản. Trước khi nộp hồ sơ, cần xác định Tòa án nhân dân khu vực nào có thẩm quyền theo nơi cư trú, quy định về thẩm quyền quốc tế và tình trạng cụ thể của người chồng.
Nếu một bên không thường trú tại Việt Nam hoặc hai bên cùng ở nước ngoài, việc xác định thẩm quyền có thể phức tạp hơn. Vì vậy, nên kiểm tra hồ sơ trước khi nộp để tránh bị trả lại hoặc chuyển hồ sơ.
4. Vợ hoặc chồng ở nước ngoài có thể ủy quyền cho người kia làm thủ tục ly hôn không?
Theo khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng đối với việc ly hôn, trừ trường hợp đặc biệt do luật quy định về người yêu cầu giải quyết ly hôn theo khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình.
Do đó, vợ hoặc chồng đang ở nước ngoài không thể đơn thuần lập giấy ủy quyền để người còn lại thay mình tham gia toàn bộ thủ tục ly hôn.
Tuy nhiên, người ở nước ngoài có thể đề nghị Tòa án xem xét giải quyết khi vắng mặt nếu đáp ứng điều kiện tố tụng. Việc vắng mặt phải được Tòa án xem xét theo quy định, không đồng nghĩa hồ sơ đương nhiên được giải quyết mà không cần làm rõ thêm.
Đối với giấy tờ lập ở nước ngoài, cần kiểm tra yêu cầu về chứng thực, hợp pháp hóa lãnh sự hoặc miễn hợp pháp hóa lãnh sự, cũng như yêu cầu dịch thuật sang tiếng Việt.
Lưu ý: Không phải mọi trường hợp vắng mặt đều được Tòa án chấp nhận. Tòa án có thể yêu cầu bổ sung tài liệu, làm rõ ý chí tự nguyện hoặc thực hiện thủ tục tố tụng cần thiết. Người yêu cầu nên chuẩn bị hồ sơ theo hướng dẫn cụ thể của Tòa án.
5. Thủ tục và hồ sơ ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài gồm những gì?
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài
Hồ sơ ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài được chuẩn bị theo danh mục, gồm có:
- Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn: Nêu rõ yêu cầu của hai bên và các nội dung đã thống nhất.
- Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn: Bản chính hoặc giấy tờ thay thế hợp lệ theo yêu cầu của Tòa án. Nếu kết hôn ở nước ngoài, cần kiểm tra việc ghi chú kết hôn tại Việt Nam.
- Giấy tờ tùy thân của vợ và chồng: Bản sao hộ chiếu, căn cước công dân hoặc giấy tờ có giá trị tương đương theo yêu cầu.
- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú: Có thể gồm thông tin cư trú, giấy xác nhận cư trú hoặc giấy tờ liên quan đến địa chỉ ở nước ngoài.
- Giấy khai sinh của con chung: Nếu hai bên có con.
- Tài liệu về tài sản chung và nghĩa vụ chung: Nếu có yêu cầu Tòa án ghi nhận thỏa thuận về tài sản hoặc nghĩa vụ.
- Đơn đề nghị giải quyết vắng mặt: Nếu một bên không thể có mặt và thuộc trường hợp được đề nghị giải quyết vắng mặt.
- Giấy tờ nước ngoài liên quan: Có thể cần bản dịch tiếng Việt, chứng thực hoặc hợp pháp hóa lãnh sự tùy loại giấy tờ và quy định áp dụng.
Bước 2: Nộp hồ sơ ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài
Có thể nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân khu vực tại nơi cư trú, làm việc của vợ hoặc của chồng.
Bước 3: Tòa án nhận và xử lý đơn yêu cầu
Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đơn yêu cầu và tài liệu, chứng cứ kèm theo, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán giải quyết đơn yêu cầu. Trường hợp đơn yêu cầu chưa ghi đầy đủ nội dung thì Thẩm phán yêu cầu người yêu cầu sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu.
Trường hợp người yêu cầu thực hiện đầy đủ yêu cầu sửa đổi, bổ sung thì Thẩm phán tiến hành thủ tục thụ lý việc dân sự. Trường hợp hết thời hạn mà người yêu cầu không sửa đổi, bổ sung đơn yêu cầu thì Thẩm phán trả lại đơn yêu cầu và tài liệu, chứng cứ kèm theo cho họ.
Trường hợp xét thấy đơn yêu cầu và tài liệu, chứng cứ kèm theo đã đủ điều kiện thụ lý thì Thẩm phán thực hiện như sau:
- Thông báo cho người yêu cầu về việc nộp lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân sự trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được thông báo nộp lệ phí, trừ trường hợp người đó được miễn hoặc không phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí;
- Tòa án thụ lý đơn yêu cầu khi người yêu cầu nộp cho Tòa án biên lai thu tiền lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân sự;
- Trường hợp người yêu cầu được miễn hoặc không phải nộp lệ phí thì Thẩm phán thụ lý việc dân sự kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu.
Bước 4: Thụ lý đơn yêu cầu
Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu, Tòa án phải thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự, cho Viện kiểm sát cùng cấp về việc Tòa án đã thụ lý đơn yêu cầu.
Bước 5: Chuẩn bị xét đơn yêu cầu ly hôn có yếu tố nước ngoài
Thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu là 01 tháng, kể từ ngày Tòa án thụ lý đơn yêu cầu
Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, Tòa án tiến hành công việc sau đây:
- Trường hợp xét thấy tài liệu, chứng cứ chưa đủ căn cứ để Tòa án giải quyết thì Tòa án yêu cầu đương sự bổ sung tài liệu, chứng cứ trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu của Tòa án;
- Trường hợp đương sự có yêu cầu hoặc khi xét thấy cần thiết thì Thẩm phán ra quyết định yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, chứng cứ; triệu tập người làm chứng, trưng cầu giám định, định giá tài sản. Nếu hết thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu quy định tại khoản 1 Điều này mà chưa có kết quả giám định, định giá tài sản thì thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu được kéo dài nhưng không quá 01 tháng;
- Quyết định đình chỉ việc xét đơn yêu cầu và trả lại đơn yêu cầu, tài liệu, chứng cứ kèm theo nếu người yêu cầu rút đơn yêu cầu;
- Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự.
- Tòa án phải gửi ngay quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự và hồ sơ việc dân sự cho Viện kiểm sát cùng cấp để nghiên cứu. Viện kiểm sát phải nghiên cứu trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ; hết thời hạn này, Viện kiểm sát phải trả hồ sơ cho Tòa án để mở phiên họp giải quyết việc dân sự.
- Tòa án phải mở phiên họp để giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày ra quyết định mở phiên họp.
Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, trước khi tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ, khi xét thấy cần thiết, Thẩm phán có thể tham khảo ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em về hoàn cảnh gia đình, nguyên nhân phát sinh mâu thuẫn và nguyện vọng của vợ, chồng, con có liên quan đến vụ án.
Bước 6: Tòa án mở phiên họp giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn
Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ
Trường hợp sau khi hòa giải, vợ, chồng đoàn tụ thì Thẩm phán ra quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu của họ.
Trường hợp hòa giải đoàn tụ không thành thì Thẩm phán ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn.
Trường hợp hòa giải đoàn tụ không thành và các đương sự không thỏa thuận được về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con thì Tòa án đình chỉ giải quyết việc dân sự về công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, chia tài sản khi ly hôn và thụ lý vụ án để giải quyết.
Bước 7: Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn
Quyết định công nhận thuận tình ly hôn sẽ có hiệu lực ngay khi ban hành. Khi đó, vợ chồng không thể kháng cáo quyết định này đến Tòa án.
Quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự chỉ có thể bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm nếu có căn cứ cho rằng sự thoả thuận đó là do bị nhầm lẫn, lừa dối, đe dọa, cưỡng ép hoặc vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội.
Hồ sơ ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài thường bao gồm:
Danh mục trên mang tính tham khảo. Tòa án có thể yêu cầu thêm giấy tờ tùy từng vụ việc. Trước khi nộp, nên kiểm tra số lượng bản, hình thức chứng thực và yêu cầu đối với tài liệu do nước ngoài cấp.
6. Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài có bắt buộc ghi chú kết hôn không?
Ghi chú kết hôn là việc cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam ghi vào Sổ hộ tịch việc kết hôn của công dân Việt Nam đã được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền nước ngoài ở nước ngoài, khi thuộc trường hợp phải ghi chú theo quy định pháp luật.
Thủ tục này giúp cập nhật tình trạng hôn nhân trong hệ thống hộ tịch Việt Nam.
Ví dụ: Một công dân Việt Nam kết hôn với công dân Pháp tại Pháp. Sau đó, hai người muốn thuận tình ly hôn tại Việt Nam. Người yêu cầu cần kiểm tra việc ghi chú kết hôn tại cơ quan hộ tịch Việt Nam và chuẩn bị giấy chứng nhận kết hôn do Pháp cấp cùng các giấy tờ liên quan.
Trong trường hợp này, không nên hiểu rằng chỉ cần mang giấy chứng nhận kết hôn nước ngoài đến Tòa án là đủ. Tòa án có thể yêu cầu chứng minh tình trạng hôn nhân và hoàn thiện thủ tục hộ tịch liên quan.
Nếu việc kết hôn đã được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền Việt Nam, thông thường không cần thực hiện lại thủ tục ghi chú kết hôn cho chính việc đăng ký đó.
Vì vậy, khi chuẩn bị hồ sơ ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài, cần xác định nơi đăng ký kết hôn, tình trạng ghi chú kết hôn và yêu cầu cụ thể đối với giấy tờ nước ngoài.
7. Sai sót và rủi ro cần tránh khi ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài
Để tránh kéo dài thời gian giải quyết, các bên nên lưu ý những vấn đề sau:
Thứ nhất, xác định sai Tòa án có thẩm quyền. Thẩm quyền phụ thuộc vào loại việc, nơi cư trú và yếu tố nước ngoài. Nên kiểm tra trước khi nộp hồ sơ.
Thứ hai, giấy tờ nước ngoài chưa hợp lệ. Giấy tờ có thể cần dịch thuật, chứng thực hoặc hợp pháp hóa lãnh sự. Không nên mặc định mọi giấy tờ đều được sử dụng trực tiếp tại Việt Nam.
Thứ ba, chưa thống nhất đầy đủ về con chung. Nếu có con chưa thành niên, thỏa thuận cần bảo đảm quyền lợi của con, bao gồm người trực tiếp nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng nếu có.
Thứ tư, bỏ sót tài sản hoặc nghĩa vụ chung. Hai bên nên xác định rõ tài sản, khoản nợ và trách nhiệm liên quan. Với bất động sản ở nước ngoài, cần đặc biệt lưu ý pháp luật nơi có tài sản.
Thứ năm, cho rằng có thể ủy quyền toàn bộ thủ tục. Việc ly hôn không được giải quyết theo cơ chế ủy quyền thông thường. Cần phân biệt việc nhờ người hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ với việc ủy quyền tham gia tố tụng.
Thứ sáu, cho rằng nộp đơn xin vắng mặt là chắc chắn được giải quyết vắng mặt. Tòa án vẫn có quyền xem xét điều kiện tố tụng và yêu cầu bổ sung nếu cần.
8. Câu hỏi thường gặp về ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài
Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài mất bao lâu?
Thời gian giải quyết phụ thuộc vào tính đầy đủ của hồ sơ, việc xác minh địa chỉ, tình trạng cư trú của đương sự và yêu cầu của Tòa án. Hồ sơ có giấy tờ nước ngoài hoặc cần bổ sung tài liệu thường mất nhiều thời gian hơn. Không nên cam kết một thời hạn cố định khi chưa kiểm tra hồ sơ.
Một người ở Việt Nam, một người ở nước ngoài có ly hôn thuận tình được không?
Có thể, nếu cả hai thực sự tự nguyện ly hôn, thống nhất các vấn đề cần thiết và đáp ứng điều kiện pháp luật. Người ở nước ngoài cần chuẩn bị giấy tờ hợp lệ và thực hiện các yêu cầu tố tụng liên quan.
Không có con chung, không có tài sản chung thì thủ tục có đơn giản hơn không?
Thông thường, hồ sơ có thể đơn giản hơn vì không phải giải quyết nhiều vấn đề về con và tài sản. Tuy nhiên, yếu tố nước ngoài vẫn có thể làm phát sinh yêu cầu về thẩm quyền, giấy tờ và việc tham gia tố tụng.
Có thể nhờ luật sư thực hiện thủ tục ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài không?
Có thể nhờ luật sư tư vấn điều kiện, kiểm tra giấy tờ, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và hỗ trợ thực hiện các công việc pháp lý phù hợp. Tuy nhiên, luật sư không thể thay đương sự tham gia tố tụng trong trường hợp pháp luật không cho phép ủy quyền đối với việc ly hôn.
Kết luận:
Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài đòi hỏi các bên vừa đáp ứng điều kiện ly hôn, vừa chuẩn bị hồ sơ phù hợp với tình trạng cư trú, quốc tịch và giấy tờ liên quan đến nước ngoài.
Việc xác định đúng Tòa án, chuẩn bị giấy tờ hợp lệ và xử lý vấn đề vắng mặt ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro, tránh phải bổ sung hồ sơ nhiều lần.
Nếu bạn đang cần giải quyết ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài, Công ty Luật Thái An có thể hỗ trợ tư vấn điều kiện, rà soát hồ sơ, hướng dẫn thủ tục ghi chú kết hôn khi cần thiết và hỗ trợ các công việc pháp lý trong phạm vi được pháp luật cho phép.
Liên hệ Công ty Luật Thái An để được tư vấn về trường hợp cụ thể của bạn.
Các lĩnh vực hành nghề chính:
* Tư vấn pháp luật: Doanh nghiệp, Đầu tư nước ngoài, Lao động, Dân sự, Hôn nhân và gia đình, Đất đai;
* Tố tụng: Dân sự, Kinh doanh thương mại, Hành chính, Lao động
- Ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài: Thủ tục, hồ sơ mới nhất! - 21/10/2026
- Khai nhận thừa kế: Thủ tục pháp lý quan trọng - 26/09/2023
- Hướng dẫn về ly hôn thuận tình đầy đủ nhất - 09/08/2023
